شاخص های عملکرد برای تدارکات امداد نجات در بلایایی طبیعی (مورد مطالعه: سیل شهر مشهد)

تداوم مخاطرات طبیعی و آسیب پذیری شهرستان قائنات موجب شده است این مخاطرات به بحران هایی با خسارات فراوان هرساله بدل شوند. با توجه به اینکه وضعیت مدیریت نقش بسزایی در کنترل مخاطرات طبیعی و تبدیل آنها به بحران دارد، در این زمینه نیاز است وضعیت مدیریت بحران شهرستان از یک سو و عوامل موثر بر وضعیت عملکرد آنها از سوی دیگر بررسی دقیق و تحلیل شود. هدف از تحقیق حاضر شاخص های عملکرد برای تدارکات امداد نجات در بلایایی طبیعی می باشد. تحقیق حاضر، بر اساس هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش گردآوری داده ها، توصیفی - پیمایشی می باشد. هدف از تحقیقات توصیفی «توصیف واقعیت ها و ویژگی های یک پدیده یا یک جامعه ی معین به صورتی منظم و دقیق» می باشد. تحلیل داده های این پژوهش عمدتا به صورت کیفی انجام گرفته؛ گرچه در مواردی از روش های کمی نظیر فراوانی یا درصد نیز استفاده شده است. بدین منظور فرایند سه مرحله ای (۱) تقلیل یا تلخیص داده ها، (۲) عرضه یا نمایش داده ها و (۳) نتیجه گیری تایید دنبال شد. بدین ترتیب داده ها پس از جمع آوری به روش های مختلف خلاصه شد و آنگاه در قالب های مختلفی نظیر جدول شرح و توضیح و یا اشکال دیداری ارائه شد، در نهایت از داده ها نتیجه گیری شد. با توجه به این که روش های مختلفی برای گردآوری داده ها مورد استفاده قرار گرفته، لذا روش ها و فنون مختلف تحلیل نیز به کار رفته است. در این پژوهش، شاخص های عملکردی تدارکات امداد و نجات در بلایای طبیعی با تمرکز بر سیل شهر مشهد شناسایی، کدگذاری و در چندین مرحله تلفیق شدند تا در نهایت به یک چارچوب چهار شاخص کلان برسیم. فرایند تحقیق با گردآوری و تحلیل ۴۰ شاخص پراکنده آغاز شد که به صورت اولیه بر اساس ادبیات موضوع، تجارب میدانی و استانداردهای بین المللی امداد و نجات تدوین شده بودند. این شاخص ها ابتدا در قالب ۱۲ شاخص اصلی دسته بندی شدند تا هم پوشانی ها حذف و موضوعات مشابه در یک قالب یکپارچه قرار گیرند. سپس با رویکرد تلفیق و ساده سازی تحلیلی، این ۱۲ شاخص به ۴ شاخص کلان ادغام شدند که ساختار نهایی مدل عملکردی تحقیق را تشکیل می دهند. این ساختار سلسله مراتبی، از سطح خرد تا سطح کلان، هم جامعیت موضوع را حفظ کرده و هم تحلیل داده ها و کاربرد عملی شاخص ها را تسهیل می کند.

کلیدواژه ها:

سیل ، شاخص عملکرد ، عملکرد ، امداد و نجات ، شهر مشهد