خط مشی گذاری و ترسیم سند چشم انداز راهبردی عملیاتی HSE در حفاری میادین نفتی

با محوریت ایمنی مطالعه موردی: میدان نفتی دارخوین آناهیتا ابوالحسنی، اسماعیل کاظمی نجف آبادی ۱ - کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی بهداشت و محیط زیست گروه محیط زیست دانشگاه آزاد واحد میبد ۲ - کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی بهداشت و محیط زیست گروه محیط زیست دانشگاه آزاد واحد میبد زمینه و هدف: در دنیای امروز با پیشرفت تکنولوژی و نیاز روزافزون به انرژی به ویژه ذخایر نفتی در مناطق مختلفی از دنیا اقدام به عملیات حفاری چاه های نفت و گاز شده است. با توجه به اینکه عملیات حفاری با احتمال مواجهه با لایه های پرفشار نفت و گاز همراه است بنابراین رعایت موارد ایمنی در این عملیات اهمیت ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با هدف خط مشی گذاری و ترسیم سند چشم انداز راهبردی عملیاتی HSE در دکل های حفاری میادین نفتی با محوریت حوزه ایمنی در پروژه حفاری میدان نفتی دارخوین اقدام گردیده است. روش بررسی: این پژوهش از نوع مطالعه موردی (Case Study) با رویکرد توصیفی و تحلیلی است. ابتدا با بررسی اسناد، مصاحبه با خبرگان و برداشت های میدانی و مرور سوابق ملی و بین المللی، عوامل مولد ریسک ها و مخاطرات با استفاده از تکنیک (JSA) شناسایی و عوامل داخلی (نقاط قوت و ضعف) و عوامل خارجی (فرصت ها و تهدیدها) موثر بر ایمنی پروژه با استفاده از تکنیک های EFE & IFE شناسایی شدند. سپس با تشکیل ماتریس (SWOT) و تلفیق این عوامل سیاست های اجرایی متناظر با راهبردهای چهارگانه (WT, WO, ST, SO) ترسیم گردید. با تمرکز بر اهم مسائل استراتژیک استخراج شده در حوزه HSE با محوریت ایمنی، هدف گذاری و خط مشی راهبردی عملیاتی در حفاری میادین نفتی با ماتریس کمی (QSPM) جهت تصمیم سازی، استراتژیک اولویت بندی و سند چشم انداز راهبردی عملیاتی ۵ ساله در سه بازه زمانی کوتاه مدت (۶ ماهه)، میان مدت (۱۸ ماهه) و بلندمدت (۳۶ ماهه) ترسیم گردید. یافته ها: مطابق با نتیجه پایانی ماتریس (IFE) و (EFE) امتیاز عوامل داخلی معادل ۲.۳۶ و امتیاز عوامل خارجی معادل ۲.۱۲ هر دو کمتر از شاخص عددی ۲.۵ بوده که بیانگر تاثیرگذاری با مطلوب شرایط فعلی حاکم در دکل حفاری، غلبه نقاط ضعف بر نقاط قوت همچنین غلبه تهدیدها بر فرصت های موثر بر حوزه HSE است. همچنین اولویت های اول تا سوم خروجی پیاده سازی تکنیک JSA شامل؛ R۱۱۴ ریسک ایمنی ناشی از قرار گرفتن در معرض منابع قابل انفجار فشار ناشی از فوران چاه، R۳۳ ریسک ایمنی ناشی از قرار دادن طناب به دور استند باز شده توسط دکلبان و R۱۱۳ ریسک ایمنی ناشی از سقوط و آسیب جدی به افراد هنگام فعالیت بر روی سکوی حفاری بوده اند. سه استراتژی منتخب در راستای هدف گذاری راهبردی و جهت گیری عملیاتی به قرار زیر تعیین گردید: ST۱: اهتمام نسبت به به کارگیری رویکرد مهندسی مجدد واحدهای فرآیندی دکل حفاری با هدف کمینه سازی نرخ استهلاک قطعات تجهیزات در دکل حفاری با امتیاز وزنی ۱۰.۳۹ WO۱: بهینه سازی نظام یکپارچه HSEMS در دکل حفاری با محوریت بهینه سازی نظام ارزیابی ریسک دوره ای با امتیاز وزنی ۹.۶۶ SO۱: عینیت بخشی به تفکر سیستمی و راهبردی در کلیه فرآیندهای تصمیم سازی و تصمیم گیری حوزه HSE با محوریت ایمنی در دکل حفاری با امتیاز وزنی ۹.۵۱

کلیدواژه ها:

خط مشی گذاری راهبردی عملیاتی ، ماتریس SWOT&QSPM ، مهندسی مجدد دکل حفاری ، میدان نفتی دارخوین