تحلیل زبان شناختی سوره نوح با نگاهی به دستور نقش گرای هلیدی

دستور نقش گرای هلیدی به مطالعه نحوه ی برگزیدن و تلفیق ساختارهای زبانی برای انجام عملکردهای گوناگون می پردازد. به عبارت دیگر، دستور نقش گرای به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه ساختارهای زبانی، خاص مفهومی خاص را بوجود می آورند. این دستور نگاهی جامع و کاربردی به زبان است که کمک می کند تا زبان را به عنوان یک سیستم معناساز و ابزاری برای ارتباط و تعامل در جامعه درک کنیم. اصول کلیدی این دستور بر سه فرانقش متنی، تجربی و بینافردی استوار است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق آمیخته در چارچوب دستور نقش گرای هلیدی به مطالعه چگونگی تبادل معنا در گفتگوهای متنوع در سوره نوح می پردازد. جستار حاضر، سوره نوح که بالغ بر ۳۰ آیه و ۷۰ بند است را بر اساس این رویکرد مورد تحلیل قرار داده است. نتایج تحلیل متن نشان داد که در فرانقش بینافردی انتقال پیام از سوی خداوند برای مخاطبانش با ارائه اطلاعات در قالب و وجهیت خبری است و گوینده مسئولیت پیام را می پذیرد. البته گونه هایی از بندها مانند انشایی در این جزء وجود دارد که از بسامد کمتری برخوردار است. در این سوره از نظر زمانداری و قطبیت به ترتیب زمان حال و قطبیت مثبت دارای اکثریت بسامد هستند. در فرانقش تجربی فرایند مادی با بیشترین بسامد به دلیل ملموس و آشکار بودن کلام در متن سوره برای خواننده است؛ هر چه سخن واضح تر باشد قابل پذیرش تر است. بر اساس فرانقش متنی بیشتر بندها بی نشان است و این اکثریت داشتن نشانه سعی گوینده در استفاده از ساختارهای مورد استفاده مردم در ساخت اطلاعی است.

کلیدواژه ها:

دستور نقش گرای ، هلیدی ، فرانقش ، بینا ، فردی ، قطبیت ، روش تحقیق آمیخته