تحلیل سیستماتیک موانع ساختاری پیوند تولید و بازار در توسعه کسب و کارهای کشاورزی صنعت پایه در روستاهای استان لرستان

بخش کشاورزی به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه روستایی و اقتصاد ملی همواره با چالش ساختاری شکاف میان تولید و بازار مواجه بوده است. این شکاف در مناطقی مانند استان لرستان که دارای پتانسیل های قابل توجه ولی زیرساخت های توسعه یافته ای نیست به مانعی جدی برای توسعه کسب و کارهای کشاورزی صنعت پایه تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سیستماتیک موانع ساختاری پیوند میان تولید و بازار در توسعه کسب و کارهای کشاورزی صنعت پایه در روستاهای استان لرستان انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل ۳۸ نفر از کارآفرینان، مدیران کسب و کارهای کشاورزی، کارشناسان جهاد کشاورزی و اساتید دانشگاهی در استان لرستان بودند که به روش هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و پرسشنامه های محقق ساخته جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار ۲۰۲۰ MAXQDA و روش تحلیل مضمون انجام گرفت. یافته ها نشان داد که موانع ساختاری در چهار سطح اصلی قابل طبقه بندی هستند: موانع نهادی سازمانی (شامل ضعف هماهنگی بین دستگاه های اجرایی، نبود زنجیره ارزش یکپارچه و ضعف نظام اعتباری و بیمه کشاورزی)، موانع زیرساختی فیزیکی (شامل کمبود راه های ارتباطی مناسب، نبود سردخانه ها و انبارهای استاندارد و کمبود تجهیزات بسته بندی و فرآوری)، موانع اطلاعاتی دانشی (شامل نبود سامانه های اطلاعات بازار، ضعف سواد دیجیتال روستاییان و نبود خدمات مشاوره ای کارآمد) و موانع سرمایهای مالی (شامل کمبود سرمایه در گردش، هزینه بالای مبادله و ریسک پذیری پایین سرمایه گذاران). مدل نهایی پژوهش نشان داد که این موانع به صورت سیستمی یکدیگر را تقویت کرده و شکل گیری یک حلقه معیوب را موجب می شوند که شکاف میان تولید و بازار را تعمیق می بخشد. راهکارهای پیشنهادی شامل ایجاد دفاتر تسهیلگری کسب و کار، توسعه زنجیره های ارزش مشارکتی، راه اندازی سامانه هوشمند بازاریابی محصولات کشاورزی و توانمندسازی کارآفرینان روستایی در حوزه بازاریابی دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

موانع ، ساختاری پیوند تولید و بازار ، کسب و کار کشاورزی صنعت پایه ، توسعه روستایی ، استان لرستان