مقایسه روشهای تامین مالی داخلی و خارجی در شرکتها و تاثیر آن بر ساختار سرمایه

هدف این پژوهش مقایسه روشهای تامین مالی داخلی و خارجی و بررسی تاثیر هر یک بر ساختار سرمایه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. پژوهش حاضر از رویکرد کیفی و راهبرد مطالعه تطبیقی کیفی بهره برده و با استفاده از تحلیل تماتیک شش مرحله ای براون و کلارک و تحلیل تطبیقی کیفی مبتنی بر منطق فازی (fQCA) انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته عمیق با مدیران مالی ۱۵ شرکت فعال در صنایع شیمیایی و فلزات اساسی و نیز تحلیل اسناد داخلی و بالادستی گردآوری شد. یافته ها نشان میدهد که شرکتهای ایرانی عمدتا از نظریه سلسله مراتب پیروی کرده و ابتدا از سود انباشته سپس تسهیلات بانکی و در نهایت انتشار سهام جدید استفاده میکنند. تامین مالی داخلی نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام را کاهش و ریسک ورشکستگی را کاهش میدهد، در حالی که تامین مالی خارجی از طریق بدهی اهرم مالی را افزایش و ریسک ورشکستگی را بالا میبرد. عوامل زمینه ای از جمله تورم مزمن، نوسانات ارزی تحریمها و غلبه نظام بانکی بر بازار سرمایه الگوی تامین مالی را تعدیل می کنند. نتایج تحلیل fsQCA نشان داد که ترکیب سودآوری بالا + اندازه بزرگ + دارایی مشهود زیاد منجر به غلبه تامین مالی داخلی و ترکیب «اندازه بزرگ + سودآوری پایین + نرخ بهره پایین» منجر به غلبه تامین مالی خارجی می شود. همچنین پدیده «تله مالی» برای شرکتهای کوچک با سودآوری پایین و شفافیت اندک شناسایی شد. این پژوهش با ارائه شواهد کیفی از تجربه زیسته مدیران مالی، خلا دانشی موجود در مطالعات کمی پیشین را پر کرده و نشان میدهد که ساختار سرمایه بهینه، ترکیبی و وابسته به بافت است و هیچ الگوی جهان شمولی برای همه شرکتها وجود ندارد. پیامدهای عملی یافته ها برای مدیران مالی سرمایه گذاران و سیاستگذاران اقتصادی شامل لزوم تنوع بخشی به منابع مالی، اصلاح نظام بانکی و تسهیل دسترسی شرکتهای کوچک به تامین مالی خارجی می باشد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی داخلی ، تامین مالی خارجی ، ساختار سرمایه ، تحلیل تماتیک ، تحلیل تطبیقی کیفی فازی