نقش مدیریت نقدینگی در پایداری مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط

پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب نظری یکپارچه برای تبیین نقش مدیریت نقدینگی در پایداری مالی کسب و کارهای کوچک و متوسط (SMEs) انجام شده است. این مطالعه به دنبال شناسایی مولفه های کلیدی مدیریت نقدینگی، مکانیسم های علی تاثیرگذاری و عوامل تعدیل گر موثر بر این رابطه می باشد. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد کیفی و روش مرور نظام مند ادبیات بر اساس چک لیست PRISMA انجام شد. جستجوی نظام مند در پایگاه های داده معتبر شامل SID، Magiran، Google Scholar، ScienceDirect، Web of Science، Scopus و فارسی و انگلیسی در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ صورت گرفت. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت با ابزارهای MMAT و JBI، ۲۶ مطالعه معتبر شامل ۶ مطالعه از پیشینه پژوهش و ۲۰ مطالعه دیگر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. ترکیب یافته ها با روش فراترکیب هفت مرحله ای ساندلوسکی و باروسو انجام گرفت. روش تحقیق کاملا مبتنی بر اسناد و متون علمی بوده و نیاز به جامعه آماری و نمونه گیری میدانی نداشته است. شش مولفه مدیریت نقدینگی شناسایی شد: چرخه تبدیل وجه نقد (CCC)، مدیریت موجودی کالا، مدیریت دریافتنی ها، مدیریت پرداختنی ها، نسبت وجه نقد عملیاتی و ذخایر احتیاطی نقدی. نسبت وجه نقد عملیاتی با ۱۰۰ درصد پشتیبانی، قوی ترین پیش بین پایداری مالی بود. چهار مکانیسم علی شامل کاهش ریسک نکول، تامین سرمایه در گردش بدون وقفه، کاهش هزینه های تامین مالی خارجی و ایجاد ظرفیت سرمایه گذاری در نوآوری شناسایی شد. همچنین چهار عامل تعدیل گر اصلی عبارتند از سواد مالی مدیران با قوی ترین تعدیل گر با ۹۲ درصد، فراوانی دسترسی به تامین مالی رسمی، اندازه و سن شرکت و نوع صنعت. پایداری مالی به عنوان یک متغیر چندبعدی شامل تاب آوری مالی، قابلیت انطباق، پایداری عملیاتی و سلامت مالی بلندمدت تعریف شد. مدیریت نقدینگی یک عامل راهبردی و تعیین کننده برای پایداری مالی SMEs است؛ اثر آن به شدت تحت تاثیر سواد مالی مدیران و شرایط دسترسی به تامین مالی رسمی قرار دارد. یافته ها نشان داد که در اقتصاد ایران به دلیل تورم مزمن و نوسانات ارزی، برخی الگوهای جهانی مانند تاثیر مثبت ذخایر نقدی نیازمند بومی سازی هستند. پیشنهاد می شود مدیران SMEs بهبود نسبت وجه نقد عملیاتی را در اولویت قرار دهند و سیاست گذاران برنامه های آموزشی سواد مالی را گسترش دهند.

کلیدواژه ها:

مدیریت ، نقدینگی ، پایداری ، مالی ، کسب و کارهای کوچک و متوسط ، مرور نظام مند ادبیات ، چرخه تبدیل وجه نقد