مطالعه الگوی بودجه ریزی عملیاتی مبتنی بر اقتصاد مقاومتی در شهرداری تبریز یک مطالعه داده بنیاد

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی بودجه ریزی عملیاتی مبتنی بر مولفه های اقتصاد مقاومتی در شهرداری تبریز انجام شده است. نظام بودجه ریزی سنتی در شهرداری ها به دلیل تمرکز بر ورودی ها به جای نتایج با ناکارآمدی هایی مواجه است که در شرایط تحریم و فشارهای اقتصادی ضرورت اصلاح آن را دوچندان می کند. از سوی دیگر اقتصاد مقاومتی به عنوان یک رویکرد بومی برای تاب آوری اقتصادی و رشد درون زا ظرفیت های قابل توجهی برای ارتقای نظام بودجه ریزی شهرداری ها دارد. این مطالعه با رویکرد کیفی و استفاده از روش نظریه داده بنیاد (رویکرد نظام مند استراوس و کوربین) انجام شد. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل ۲۲ نفر از مدیران مالی شهرداری تبریز، اعضای شورای اسلامی شهر و اساتید دانشگاه بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و بررسی اسناد بالادستی جمع آوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته های پژوهش منجر به شناسایی ۱۲۸ کد اولیه، ۳۴ مفهوم و ۱۶ مقوله فرعی گردید که در قالب الگوی پارادایمی شامل شرایط علی ناکارآمدی نظام سنتی، فشار تحریم ها، الزامات قانونی اقتصاد مقاومتی، مطالبه شفافیت، شرایط زمینه ای زیرساخت های اطلاعاتی، فرهنگ سازمانی، منابع انسانی، قوانین و مقررات، شرایط مداخله گر، حمایت مدیریت ارشد، ثبات مدیریتی، جریان های سیاسی، نوسانات درآمدی، راهبردها، اصلاح ساختار برنامه ریزی بومی سازی شاخص های عملکرد، مشارکت جویی از شهروندان، توسعه نظام اطلاعات یکپارچه، توانمندسازی نیروی انسانی و پیامدها ارتقای کارایی و اثربخشی، افزایش شفافیت و پاسخگویی، تقویت تاب آوری مالی، جلب اعتماد عمومی، تحقق عدالت شهری سازمان دهی شدند. مقوله هسته نیز «بودجه ریزی تاب آور و مردم پایه» نام گرفت که بیانگر جوهره الگوی بومی طراحی شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که استقرار بودجه ریزی عملیاتی مبتنی بر اقتصاد مقاومتی در شهرداری تبریز مستلزم توجه همزمان به ابعاد ساختاری، فرآیندی، فرهنگی و فناورانه است و می تواند به عنوان الگویی برای سایر کلانشهرهای ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی عملیاتی ، اقتصاد مقاومتی ، شهرداری تبریز ، نظریه داده بنیاد ، مدیریت شهری ، اقتصاد