بررسی مدلهای ارزیابی عملکرد مالی شهرداریها با رویکرد مدیریت ریسک و بحران

ارزیابی عملکرد مالی شهرداریها به عنوان نهادهای محوری مدیریت شهری همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. با این حال، مدلهای سنتی ارزیابی که عمدتا بر شاخصهای مالی گذشته نگر و کمی متمرکز هستند، قادر به سنجش توانایی این نهادها در مواجهه با ریسکها و بحرانهای اجتناب ناپذیر معاصر نمی باشند. این مقاله با هدف بررسی مدلهای ارزیابی عملکرد مالی شهرداریها با رویکرد مدیریت ریسک و بحران و با استفاده از روش مرور نظام مند انجام شده است. یافته های پژوهش حاکی از وجود شکافی جدی بین پارادایم ارزیابی متعارف و الزامات حکمرانی مالی در شرایط عدم قطعیت است. وابستگی شدید به درآمدهای ناپایدار و فقدان شاخصهای تاب آوری عمده ترین نقاط ضعف شناسایی شده هستند. ریسکهای با منشاء خارجی مانند بحرانهای کلان اقتصادی و بلایای (طبیعی) به رغم احتمال وقوع متوسط، دارای بالاترین شدت تاثیر بر ثبات مالی شهرداری ها ارزیابی شدند. در پاسخ به این خلا این پژوهش با تلفیق ادبیات موضوع چارچوب مفهومی یکپارچه ای با عنوان «مدل ارزیابی عملکرد مالی تاب آور (RBFPM)» پیشنهاد می دهد این مدل سه بعدی سلامت مالی جاری، آسیب پذیری در برابر ریسک های شناسایی شده و ظرفیت تاب آوری و بازیابی را همزمان مورد سنجش قرار می دهد. اجرای موفق این چارچوب مستلزم نهادینه سازی حکمرانی ریسک محور، تدوین دستورالعمل شاخص های کلیدی تاب آوری مانند نسبت ذخیره بحران و ضریب تنوع درآمدی و ایجاد سازوکارهای شفافیت و گزارش دهی است. نهایت این مقاله استدلال می کند که ادغام مدیریت ریسک و بحران در ارزیابی عملکرد نه یک گزینه فنی، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای تحقق پایداری مالی، پاسخگویی و تضمین تداوم ارائه خدمات حیاتی شهری در مواجهه با شوک های آینده است.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد ، مالی شهرداری ، مدیریت ریسک ، تاب آوری مالی ، حکمرانی مالی