مدل مدیریت شبکه اقامتگاه های بومگردی با رویکرد رقابت همکارانه - مطالعه موردی: اقامتگاه های بومگردی شهرستان سوادکوه

زمینه و هدف: اقامتگاه های بوم گردی شهرستان سوادکوه در سال های اخیر هم زمان با رشد تقاضا برای گردشگری طبیعت محور و روستایی توسعه یافته اند. با وجود ظرفیت های طبیعی و فرهنگی این منطقه، اقامتگاه های فعال در آن با چالش هایی نظیر رقابت فشرده در فصول اوج سفر، محدودیت منابع، نوسانات تقاضا و ضعف در سازوکارهای هماهنگی مواجه هستند. در چنین بستری، رقابت همکارانه به عنوان پارادایمی نوین که در آن رقبا به طور هم زمان همکاری و رقابت می کنند، راهبردی اثربخش برای تقویت تاب آوری و ارتقای عملکرد شبکه ای اقامتگاه ها میباشد. پژوهش با هدف شناسایی، تحلیل و طبقه بندی مقوله های کلیدی در مدیریت شبکه رقابت همکارانه در میان اقامتگاه های بوم گردی سوادکوه انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش کاربردی-توسعه ای، با رویکرد اکتشافی توصیفی انجام گرفته است. برای گرداوری داده از ترکیبی از روش های اسنادی و پیمایشی استفاده شده است. ابزار اصلی گردآوری داده ، مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق با صاحب نظران، مالکان و مدیران اقامتگاه های بومگردی بوده و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA۲۰ استفاده شده است. یافته ها: تحلیل عمیق داده ها منجر به ظهور ۸۸۳ مضمون پایه، ۲۰ مضمون سازمان دهنده و ۶ مضمون فراگیر شد. مضامین اصلی عبارتند از: مولفه های همکاری به عنوان تقویت کننده های شبکه، مولفه های ساختاری به عنوان بستر شکل گیری، مولفه های تنظیم گر متعادل کننده همکاری و رقابت، مولفه های رقابتی در قالب محرک های پویایی شبکه، مولفه های پیامدی و مولفه های بازخوردی.نتیجه گیری و پیشنهادات: یافته ها نشان می دهد شبکه های رقابت همکارانه فراتر از یک استراتژی صرف، به عنوان اکوسیستمی پویا، ظرفیت های نهفته اقامتگاه های بومگردی را در مواجهه با چالش های بازار فعال می سازد. چارچوب مفهومی ارائه شده، ضمن ترسیم مسیرهای عملیاتی برای مدیران و سیاست گذاران، زمینه ساز پژوهش های آتی در این حوزه نوظهور خواهد بود. نوآوری و اصالت: این مطالعه نخستین تلاش نظام مند برای مفهوم سازی رقابت همکارانه در بستر اقامتگاه های بومگردی به ویژه در بین تحقیقات داخلی، محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

رقابت همکارانه ، شبکه ، مدیریت شبکه ، اقامتگاه های بومگردی ، سوادکوه