چگونه توانستم به کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس دانش آموزم در کلاس درس زیست شناسی کمک کنم

این کنش پژوهی با هدف کاهش اضطراب و افزایش اعتماد به نفس یکی از دانش آموزان پایه یازدهم تجربی در کلاس زیست شناسی در مجتمع استعدادهای درخشان ورامین (فرزانگان) انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، مشاهده نشانه های آشکار اضطراب در دانش آموز مورد نظر، ف گ، در هنگام پاسخ گویی شفاهی، حضور فعال در بحث های کلاسی، ارائه مطالب درسی و شرکت در ارزشیابی های فرایندی بود. این وضعیت نه تنها بر کیفیت یادگیری او در درس زیست شناسی اثر منفی گذاشته بود، بلکه موجب کاهش مشارکت، افت خودباوری و دوری تدریجی از تعاملات آموزشی در کلاس شده بود.این پژوهش از نوع اقدام پژوهی کاربردی و مدرسه محور است که با رویکردی توصیفی تحلیلی و با تکیه بر مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموز، مشاوره با همکاران، بررسی عملکرد تحصیلی و تحلیل شرایط عاطفی و رفتاری وی در محیط کلاس اجرا شد. پس از شناسایی ابعاد مسئله، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی و تربیتی شامل ایجاد ارتباط عاطفی موثر با دانش آموز، کاهش فشار روانی ناشی از پاسخ گویی ناگهانی، استفاده از تشویق کلامی هدفمند، واگذاری مسئولیت های کوچک و تدریجی در کلاس، طراحی فرصت های موفقیت آمیز، به کارگیری روش تدریس مشارکتی، بازخورد مثبت و تقویت عزت نفس تحصیلی به اجرا درآمد. همچنین تلاش شد فضای کلاس از حالت صرفا ارزیابانه به محیطی حمایتگر، امن و انگیزه بخش تبدیل شود تا دانش آموز بتواند بدون ترس از اشتباه، توانایی های علمی خود را بروز دهد.یافته های حاصل از اجرای این کنش پژوهی نشان داد که با استمرار مداخلات برنامه ریزی شده و متناسب با ویژگی های فردی دانش آموز، میزان اضطراب او در کلاس زیست شناسی به طور محسوسی کاهش یافت و اعتماد به نفس وی در پاسخ گویی، انجام فعالیت های گروهی، ارائه شفاهی و مشارکت در فرایند یاددهی یادگیری افزایش پیدا کرد. علاوه بر این، پیشرفت تحصیلی دانش آموز، بهبود روابط او با معلم و همکلاسی ها و افزایش انگیزه درونی برای حضور فعال در کلاس نیز از نتایج مهم این اقدام بود.نتایج این پژوهش نشان می دهد که شناسایی به موقع مشکلات عاطفی آموزشی دانش آموزان، مداخله آگاهانه معلم و استفاده از راهبردهای حمایتی و تدریجی می تواند نقش موثری در کاهش اضطراب تحصیلی و تقویت اعتماد به نفس آنان داشته باشد. بنابراین، معلمان می توانند با اصلاح شیوه های تعامل آموزشی و توجه به تفاوت های فردی، زمینه رشد علمی، روانی و اجتماعی دانش آموزان را بیش از پیش فراهم کنند.