«چگونه توانستم با تغییر نگرش دانش آموز نسبت به یادگیری زبان انگلیسی به عنوان یک زبان کاربردی، افت تحصیلی دانش آموز را در کلاس هفتم کاهش دهم؟»

این اقدام پژوهی در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ در مدرسه ابوذر غفاری گیلانده، شهرستان اردبیل، توسط سارا فرزانه اردبیلی، دبیر زبان انگلیسی با ۱۹ سال سابقه خدمت، در پایه هفتم متوسطه اول انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، افت تحصیلی و کاهش انگیزه یادگیری در دانش آموزی به نام اختصاری ب بود که نگرش منفی او نسبت به درس زبان انگلیسی، به ویژه تلقی آن به عنوان درسی دشوار، غیرکاربردی و صرفا حفظ کردنی، موجب کاهش مشارکت کلاسی، افت عملکرد آموزشی و بی علاقگی مستمر در فرایند یادگیری شده بود. با توجه به اهمیت نگرش یادگیرنده در کیفیت یادگیری و نقش زبان انگلیسی به عنوان یک زبان زنده و کاربردی در زندگی روزمره، هدف این پژوهش آن بود که با تغییر نگرش دانش آموز نسبت به کارکرد واقعی زبان انگلیسی، زمینه کاهش افت تحصیلی و افزایش درگیری ذهنی و آموزشی او فراهم شود.این پژوهش با رویکرد کیفی و در قالب اقدام پژوهی اجرا شد. برای شناسایی دقیق ابعاد مسئله، از روش هایی مانند مشاهده مستقیم رفتار آموزشی دانش آموز در کلاس، بررسی تکالیف و نتایج ارزشیابی ها، گفت وگو با دانش آموز، مشورت با همکاران و ارتباط با خانواده استفاده شد. داده های اولیه نشان داد که مهم ترین عوامل موثر بر افت تحصیلی بنیامین، شامل نگرش منفی به کاربرد زبان انگلیسی، ترس از اشتباه در پاسخ گویی، پایین بودن اعتماد به نفس، تجربه های قبلی ناموفق در یادگیری و آموزش کم ارتباط با موقعیت های واقعی زندگی بوده است. بر این اساس، برنامه عملیاتی پژوهش با محور «کاربردی سازی یادگیری زبان انگلیسی» طراحی و اجرا شد.راهکارهای مداخله ای شامل استفاده از واژگان و مکالمات ساده و روزمره، بهره گیری از تصویر، بازی، گفت وگوهای کوتاه، تمرین های مشارکتی، تشویق کلامی مستمر، ایجاد تجربه های موفق کوچک، کاهش اضطراب یادگیری، پیوند دادن محتوای درس با نیازهای واقعی زندگی و استفاده از مثال های ملموس از کاربرد زبان انگلیسی در تلفن همراه، اینترنت، بازی ها، سفر، علائم بین المللی و رسانه ها بود. همچنین تلاش شد فضای کلاس از حالت صرفا آموزشی و آزمون محور، به محیطی امن، تعاملی و انگیزه بخش تبدیل شود تا دانش آموز بدون ترس از قضاوت، در فعالیت های یادگیری شرکت کند. در کنار این موارد، بازخوردهای مرحله ای، ارزشیابی توصیفی عملکرد و جلب همکاری خانواده نیز در روند اجرا نقش موثری داشت.نتایج اجرای اقدام پژوهی نشان داد که تغییر نگرش دانش آموز نسبت به زبان انگلیسی به عنوان یک مهارت کاربردی، تاثیر مستقیمی بر کاهش افت تحصیلی او داشته است. پس از اجرای راهکارها، میزان مشارکت بنیامین در کلاس افزایش یافت، مقاومت او در برابر انجام تکالیف کمتر شد، اعتماد به نفس او در پاسخ گویی و فعالیت های شفاهی بهبود پیدا کرد و نگرش وی از «ناتوانی در یادگیری» به «امکان یادگیری تدریجی و کاربردی» تغییر یافت. به تبع این تحول نگرشی، عملکرد تحصیلی او نیز در ارزشیابی های کلاسی و فعالیت های آموزشی روندی رو به رشد نشان داد. یافته های این پژوهش تاکید می کند که در فرآیند یاددهی یادگیری زبان انگلیسی در دوره متوسطه اول، توجه به ابعاد عاطفی، انگیزشی و نگرشی دانش آموز، به اندازه محتوای آموزشی اهمیت دارد و معلم می تواند با انتخاب روش های فعال، کاربردی و دانش آموزمحور، زمینه بهبود پیشرفت تحصیلی را فراهم سازد.این اقدام پژوهی نشان می دهد که افت تحصیلی در بسیاری از موارد نه صرفا ناشی از ضعف شناختی، بلکه حاصل نگرش نادرست، اضطراب یادگیری و ادراک غیرواقعی دانش آموز از ماهیت درس است. بنابراین، اگر معلم بتواند با برنامه ریزی هدفمند، یادگیری را معنادار، قابل لمس و متناسب با تجربه زیسته دانش آموز طراحی کند، امکان اصلاح نگرش و در نتیجه بهبود عملکرد تحصیلی به طور چشمگیری افزایش می یابد. از این رو، کاربردی سازی آموزش زبان انگلیسی در پایه هفتم می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در پیشگیری و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.