شناسایی و اجرای راهکارهای موثر برای ارتقای فرهنگ مسئولیت پذیری در مدرسه

اقدام پژوهی حاضر با هدف شناسایی و اجرای راهکارهای موثر برای ارتقای فرهنگ مسئولیت پذیری در مدرسه انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، مشاهده ضعف نسبی در انجام به موقع تکالیف، پایبندی ناکافی برخی دانش آموزان به قوانین کلاس و مدرسه، بی توجهی به حفظ اموال عمومی، و کاهش احساس تعهد نسبت به وظایف فردی و جمعی بود. این وضعیت، افزون بر کاهش کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری، بر نظم مدرسه، روابط میان فردی و جو تربیتی نیز تاثیر منفی گذاشته بود. پژوهشگر با استفاده از روش اقدام پژوهی و با تکیه بر مشاهده، گفت وگو، بررسی اسناد، پرسش از همکاران، دانش آموزان و اولیا، به تحلیل ابعاد مسئله پرداخت. پس از گردآوری شواهد، مجموعه ای از راه حل ها شامل الگوسازی رفتاری، مشارکت دادن دانش آموزان در تصمیم گیری، تفویض مسئولیت های کوچک و مستمر، استفاده از نظام تشویق هدفمند، آموزش مهارت های خودنظم بخشی، و تقویت ارتباط خانه و مدرسه طراحی و اجرا شد. نتایج بررسی های پس از مداخله نشان داد که سطح مسئولیت پذیری دانش آموزان در ابعادی چون انجام تکالیف، نظم پذیری، مشارکت در امور کلاسی، مراقبت از وسایل و پاسخ گویی نسبت به رفتار خود بهبود یافته است. همچنین فضای عمومی مدرسه از نظر همکاری، تعهد و احترام به مقررات ارتقا پیدا کرد. یافته ها نشان داد که نهادینه سازی فرهنگ مسئولیت پذیری، نیازمند برنامه ریزی تدریجی، تداوم در اجرا، هماهنگی میان معلمان و مشارکت خانواده هاست.