تاثیر آموزش مهارت حل مسئله بر یادگیری مفاهیم درسی

در پارادایم های نوین روان شناسی تربیتی و مقتضیات حکمرانی آموزشی مدرن، تبیین دقیق فرآیندهای شناختی و فراشناختی که منجر به بهبود کارکرد های اجرایی مغز (executive functions) و ارتقای توانمندی های دانش آموزان در مواجهه با چرخه های انتخاب های حیاتی زندگی می گردند، به عنوان یکی از کلیدی ترین ارکان ارزیابی کارآمدی سیستم های کلان تعلیم و تربیت قلمداد می شود. آموزش فرآیندی مهارت تصمیم گیری (decision-making skill education) و فراهم سازی بسترهای مناسب جهت بهره مندی متوازن و همه جانبه فراگیران از الگوهای تفکر نظام مند، پتانسیل شگرف و دگرگون کننده ای برای کاهش تردیدهای تحصیلی، ارتقای سرمایه فکری و روان شناختی ملی و تسهیل فرآیند تحرک اجتماعی پویا در میان دهک های مختلف جامعه دارد که متاسفانه همواره تحت تاثیر نابرابری های نهادینه شده محیطی و الگوهای سنتی حافظه محور قرار گرفته و کارکرد واقعی خود را از دست می دهد. هدف اصلی این پژوهش گسترده، ژرف و کالبدشناسانه، واکاوی سیستماتیک مکانیزم های گوناگون ساختاری، عاطفی، شناختی و انگیزشی موثر بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان از طریق آموزش مدل های تصمیم گیری عقلانی است که با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند اسناد بالادستی و ادبیات نظری پیشین انجام پذیرفته است. یافته های کلیدی این مطالعه بنیادین نشانگر آن است که تقویت ابعاد مختلف تصمیم گیری از جمله ارزیابی پیامدها، مدیریت ریسک، تفکر انتقادی و غلبه بر سوگیری های شناختی (cognitive biases)، به عنوان یک پیش بین مثبت و نیرومند برای ارتقای معدل تحصیلی، افزایش خودکارآمدی و کاهش نرخ فرسودگی تحصیلی (academic burnout) عمل می کند. در نهایت، این نتیجه گیری جامع و کلی حاصل می شود که گذار از رویکردهای سنتی تک گویی به سمت مدل های پیش کنشگر مبتنی بر حل مسئله و تمرکززدایی مادی و ساختاری، ضرورت غیرقابل انکاری است که نیازمند هم گرایی بین دستگاهی، اصلاح قوانین برنامه ریزی درسی و عزم جدی سیاست گذاران کلان برای بازتعریف فرآیندهای توزیع فرصت های مهارتی است.

کلیدواژه ها:

مهارت تصمیم گیری ، موفقیت تحصیلی ، کارکردهای اجرایی شناختی ، خودتنظیمی یادگیری ، تفکر عقلانی ، هدایت تحصیلی