تحلیل فرصت ها و چالش های به کارگیری فناوری و هوش مصنوعی در آموزش تربیت بدنی

در عصری که تحولات شتابان فناورانه و ظهور هوش مصنوعی، تمامی ابعاد زندگی بشری از جمله نظام های آموزشی را دستخوش دگرگونی های بنیادین ساخته است، آموزش تربیت بدنی در مدارس به عنوان یکی از حوزه های کمتر مورد توجه اما حیاتی تعلیم و تربیت، با پرسش های اساسی درباره چگونگی بهره گیری از این ظرفیت های نوین برای ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش مشارکت دانش آموزان و بهبود فرایندهای ارزیابی و مربیگری مواجه شده است؛ این مقاله با هدف تحلیل فرصت ها و چالش های به کارگیری فناوری و هوش مصنوعی در آموزش تربیت بدنی و با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴، به این یافته های کلیدی دست یافته است که فناوری های نوین از یک سو با ایجاد امکان شخصی سازی برنامه های تمرینی، ارائه بازخورد آنی و مبتنی بر داده، تسهیل ارزیابی عینی و دقیق عملکرد حرکتی، افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان از طریق ابزارهای تعاملی و پوشیدنی، و توانمندسازی معلمان در مدیریت کلاس و تحلیل داده های ورزشی، افق های تازه ای را پیش روی تربیت بدنی مدارس گشوده اند؛ اما از سوی دیگر، موانع و چالش های جدی از جمله کمبود زیرساخت های فناورانه و شکاف دیجیتال میان مدارس برخوردار و محروم، هزینه های بالای تجهیزات و نبود بودجه کافی، ضعف در سواد دیجیتال و توانمندسازی حرفه ای معلمان، نگرانی های جدی درباره حریم خصوصی و امنیت داده های دانش آموزان، خطر وابستگی افراطی به فناوری و تضعیف تعاملات انسانی و یادگیری تجربی، و نبود چارچوب های اخلاقی و استانداردهای ملی برای کاربست هوش مصنوعی در این حوزه، مسیر تحقق این تحول را با دشواری های فراوانی روبه رو ساخته است؛ از این رو، نتیجه گیری نهایی مقاله بر این امر استوار است که بهره گیری موفق و پایدار از فناوری و هوش مصنوعی در آموزش تربیت بدنی، مستلزم تدوین سند ملی راهبردی، توسعه زیرساخت های دیجیتال با اولویت مدارس محروم، توانمندسازی نظام مند معلمان، ایجاد چارچوب های اخلاقی و حقوقی شفاف، و اتخاذ رویکردی متوازن است که در آن فناوری نه به عنوان جایگزین، بلکه به عنوان ابزاری در خدمت مربی انسانی و ارتقای تعاملات اصیل آموزشی ایفای نقش کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تربیت بدنی ، فناوری آموزشی ، مدارس ، شخصی سازی یادگیری ، ارزیابی حرکتی ، توانمندسازی معلمان.