تاثیر فعالیت بدنی منظم بر تمرکز حافظه و عملکرد شناختی دانش آموزان

در عصر کنونی که با رشد روزافزون فناوریهای دیجیتال و افزایش چشمگیر زمان مواجهه دانشآموزان با صفحات نمایش همراه شده است، موضوع سلامت شناختی و ارتقای عملکردهای مغزی در میان نسل جوان به یکی از دغدغههای اساسی نظامهای آموزشی و بهداشتی در سطح جهانی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فعالیت بدنی منظم بر سه مولفه کلیدی عملکرد شناختی دانشآموزان یعنی تمرکز، حافظه و کارکردهای اجرایی، با بهرهگیری از روش مرور نظاممند و تحلیل یافتههای پژوهشهای تجربی انجامشده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ در ایران و نیز مطالعات بینالمللی منتشرشده در پایگاههای معتبر علمی، به این نتیجه مهم دست یافته است که فعالیت بدنی منظم به ویژه فعالیتهای هوازی با شدت متوسط تا زیاد و فعالیتهای دارای مولفه شناختی، تاثیری مثبت و معنادار بر بهبود حافظه کاری، افزایش دقت توجه و تمرکز، تقویت انعطافپذیری شناختی و مهارتهای بازداری پاسخ دارد و این تاثیرات از طریق مکانیزمهای عصبی‐شناختی متعددی از جمله افزایش ترشح فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز، بهبود جریان خون مغزی، افزایش سطح انتقالدهندههای عصبی همچون دوپامین و سروتونین و نیز تقویت ارتباطات شبکههای عصبی در نواحی پیشانی مغز اعمال میگردد. با توجه به اینکه حدود هشتاد و یک درصد از دانشآموزان در سطح جهان فعالیت بدنی کافی برای تامین نیازهای حداقلی سلامت خود را ندارند و با عنایت به شواهد روزافزون مبنی بر رابطه مستقیم بین کمتحرکی و افت عملکردهای شناختی، ضرورت طراحی و اجرای برنامههای مدون فعالیت بدنی در محیطهای آموزشی به عنوان یک راهبرد موثر و کمهزینه برای ارتقای توانمندیهای شناختی و تحصیلی دانشآموزان امری اجتنابناپذیر به نظر میرسد و این پژوهش با ارائه چارچوبی نظری و عملی، گامی در جهت تبیین این ضرورت و ارائه راهکارهای عینی برای تحقق آن برمیدارد.

کلیدواژه ها:

فعالیت بدنی ، عملکرد شناختی ، دانشآموزان ، حافظه ، تمرکز ، کارکردهای اجرایی