نقش فعالیت های هنری تلفیقی (نقاشی، کلاژ و سفالگری) در افزایش خلاقیت و کاهش پرخاشگری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فعالیت های هنری تلفیقی (نقاشی، کلاژ و سفالگری) در افزایش خلاقیت و کاهش پرخاشگری دانش آموزان پایه اول ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه اول ابتدایی مدارس دولتی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۶۰ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) تحت آموزش فعالیت های هنری تلفیقی (شامل نقاشی، کلاژ و سفالگری) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون خلاقیت (تورنس، ۱۹۷۴) و پرسشنامه پرخاشگری (شاهیم، ۲۰۰۳) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که فعالیت های هنری تلفیقی تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش خلاقیت (با اندازه اثر ۸۰/۰) و کاهش پرخاشگری (با اندازه اثر ۷۷/۰) در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشته است (۰۵/۰>P) و این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. بیشترین تاثیر فعالیت های هنری بر مولفه «سیالی» از خلاقیت و بر مولفه «پرخاشگری فیزیکی» از پرخاشگری بود. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که فعالیت های هنری تلفیقی با فراهم کردن فرصت هایی برای ابراز خلاقیت، تخلیه هیجانات و توسعه مهارت های اجتماعی، می توانند به افزایش خلاقیت و کاهش پرخاشگری دانش آموزان پایه اول ابتدایی کمک کنند. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان دوره ابتدایی با گنجاندن فعالیت های هنری تلفیقی در برنامه های درسی خود، به افزایش خلاقیت و کاهش پرخاشگری دانش آموزان کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش روش های تلفیق هنر در آموزش گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

فعالیت های هنری تلفیقی ، خلاقیت ، پرخاشگری ، نقاشی ، کلاژ ، سفالگری ، دانش آموزان پایه اول ابتدایی