ترک عادت های غلط آموزشی؛ چگونه از بند کلاس های سنتی رها شویم؟

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عادت های غلط آموزشی در کلاس های سنتی و ارائه راهکارهای عملی برای رهایی از این عادت ها و گذار به رویکردهای نوین آموزشی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از معلمان باتجربه، متخصصان آموزشی، مدیران مدارس و اساتید دانشگاهی که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، عادت های غلط آموزشی و راهکارهای رهایی از آن ها شناسایی شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس مولفه های استخراج شده طراحی و بر روی ۲۵۰ نفر از معلمان مدارس متوسطه شهر اصفهان که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۷ عادت غلط آموزشی اصلی (شامل: سخنرانی محوری و انتقال یک طرفه اطلاعات، تاکید بر حفظ کردن به جای درک عمیق، نادیده گرفتن تفاوت های فردی، ارزشیابی نمره محور و پایان دوره، عدم استفاده از فناوری های نوین، عدم مشارکت فعال دانش آموزان، و نادیده گرفتن مهارت های فراشناختی) و ۶ راهکار اصلی برای رهایی از آن ها (شامل: تغییر نقش معلم از انتقال دهنده به تسهیل گر، طراحی یادگیری مبتنی بر پروژه و مسئله، شخصی سازی یادگیری، ارزشیابی فرایندمحور و متنوع، تلفیق فناوری در آموزش، و ایجاد فرهنگ مشارکت و همکاری) شد. یافته های بخش کمی نشان داد که همه راهکارهای شناسایی شده از اعتبار و روایی بالایی برخوردار هستند و معلمان به طور معناداری بر ضرورت تغییر رویکردهای سنتی تاکید داشتند. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که رهایی از عادت های غلط آموزشی نیازمند تغییر نگرش، توانمندسازی معلمان، بازطراحی نظام های ارزشیابی و ایجاد فرهنگ یادگیری فعال در مدارس است. بنابراین، پیشنهاد می شود که برنامه های توسعه حرفه ای معلمان با تاکید بر رویکردهای نوین آموزشی طراحی و اجرا شود و نظام های آموزشی با بازنگری در ساختارها و رویه های خود، زمینه را برای گذار از کلاس های سنتی به کلاس های فعال و پویا فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

عادت های غلط آموزشی ، کلاس های سنتی ، رویکردهای نوین آموزشی ، تغییر نقش معلم ، یادگیری فعال