تحلیل نقش کارشناس درآمد در هوشمندسازی وصول و افزایش پایداری مالی و شفافیت مالی شهرداری

پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش کارشناس درآمد در هوشمندسازی وصول درآمدها و افزایش پایداری مالی و شفافیت مالی شهرداری انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان مالی شهرداری های کلان شهرهای ایران که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، ابعاد و مولفه های نقش کارشناس درآمد در هوشمندسازی و شفافیت مالی شناسایی شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس مولفه های استخراج شده طراحی و بر روی ۲۱۰ نفر از کارشناسان درآمد شهرداری های مناطق ۲۲گانه تهران که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید. داده های بخش کمی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۷ مولفه اصلی و ۲۸ شاخص فرعی برای نقش کارشناس درآمد در هوشمندسازی و شفافیت مالی شد که مولفه های اصلی عبارت بودند از: دانش فنی و تخصصی (۴ شاخص)، مهارت های تحلیلی و داده کاوی (۵ شاخص)، توانمندی در استفاده از سامانه های هوشمند (۴ شاخص)، مهارت های ارتباطی و تعاملی (۴ شاخص)، توانایی در مدیریت ریسک و انطباق (۴ شاخص)، مهارت های گزارش دهی و مستندسازی (۴ شاخص)، و توانایی در برنامه ریزی و بودجه ریزی مبتنی بر داده (۳ شاخص). یافته های بخش کمی نشان داد که نقش کارشناس درآمد تاثیر مثبت و معناداری بر هوشمندسازی وصول درآمدها (۴۸/۰=β، ۰۱/۰>P)، پایداری مالی (۴۴/۰=β، ۰۱/۰>P) و شفافیت مالی (۵۱/۰=β، ۰۱/۰>P) دارد. همچنین، هوشمندسازی وصول درآمدها نقش میانجی گر معناداری در رابطه بین نقش کارشناس درآمد و پایداری مالی (۲۰/۰- اثر غیرمستقیم، ۰۱/۰>P) و شفافیت مالی (۲۴/۰- اثر غیرمستقیم، ۰۱/۰>P) ایفا کرد. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که کارشناسان درآمد با ایفای نقش های چندگانه خود شامل تحلیل داده های مالی، استفاده از سامانه های هوشمند، مدیریت ریسک و گزارش دهی شفاف، نقشی کلیدی در هوشمندسازی فرایندهای وصول درآمد و ارتقای پایداری و شفافیت مالی شهرداری ها دارند. بنابراین، پیشنهاد می شود که شهرداری ها با سرمایه گذاری در آموزش و توانمندسازی کارشناسان درآمد، توسعه سامانه های هوشمند و ایجاد بسترهای سازمانی مناسب، زمینه را برای ارتقای نقش این کارشناسان و بهبود عملکرد مالی خود فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

کارشناس درآمد ، هوشمندسازی وصول ، پایداری مالی ، شفافیت مالی ، شهرداری