تلفیق هنر با ریاضیات جهت بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری دانش آموزان در مفاهیم ریاضی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تلفیق هنر با ریاضیات بر بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری دانش آموزان در مفاهیم ریاضی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۷۵ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) با استفاده از رویکرد تلفیق هنر با ریاضیات (شامل نقاشی، کلاژ، مجسمه سازی، موسیقی، نمایش و داستان سرایی) تحت آموزش مفاهیم ریاضی (شامل کسرها، نسبت و تناسب، مساحت و محیط، و الگوها) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون درک مفاهیم ریاضی (محقق ساخته با تاکید بر سطوح درک، کاربرد و تحلیل) و پرسشنامه نگرش به ریاضیات (آیکن، ۱۹۷۹) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که تلفیق هنر با ریاضیات تاثیر مثبت و معناداری بر درک مفاهیم ریاضی (با اندازه اثر ۸۱/۰) و نگرش به ریاضیات (با اندازه اثر ۷۸/۰) در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشته است . و این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. بیشترین تاثیر تلفیق هنر با ریاضیات بر مولفه «کاربرد مفاهیم» از درک ریاضی و بر مولفه «علاقه به ریاضیات» از نگرش به ریاضیات بود. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که تلفیق هنر با ریاضیات با فراهم کردن تجارب عینی، خلاقانه و لذت بخش از مفاهیم انتزاعی ریاضی، می تواند به افزایش درک مفاهیم و بهبود نگرش دانش آموزان نسبت به ریاضیات کمک کند. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان ریاضی با استفاده از رویکرد تلفیق هنر در تدریس مفاهیم ریاضی، به افزایش درک و بهبود نگرش دانش آموزان کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش روش های تلفیق هنر با ریاضیات گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

تلفیق هنر ، ریاضیات ، درک مفاهیم ریاضی ، نگرش به ریاضیات ، دانش آموزان