تاثیر روش تدریس معکوس (ویدئوهای آموزشی در منزل + حل مسئله در کلاس) بر عمق یادگیری دانش آموزان در مبحث دنباله های حسابی و هندسی (پایه دهم)

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس معکوس بر عمق یادگیری دانش آموزان در مبحث دنباله های حسابی و هندسی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه دهم رشته ریاضی-فیزیک شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای با استفاده از روش تدریس معکوس (شامل ویدئوهای آموزشی در منزل و حل مسئله در کلاس) تحت آموزش مفاهیم دنباله های حسابی و هندسی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون عمق یادگیری (محقق ساخته با تاکید بر سطوح درک، کاربرد، تحلیل و ترکیب) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که روش تدریس معکوس تاثیر مثبت و معناداری بر عمق یادگیری دانش آموزان در هر چهار سطح درک، کاربرد، تحلیل و ترکیب داشته است (۰۵/۰>P) و این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. بیشترین تاثیر روش تدریس معکوس بر سطح «ترکیب» (با اندازه اثر ۸۳/۰) و سپس بر سطح «تحلیل» (با اندازه اثر ۷۹/۰)، «کاربرد» (با اندازه اثر ۷۵/۰) و «درک» (با اندازه اثر ۷۱/۰) بود. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که روش تدریس معکوس با فراهم کردن فرصت هایی برای یادگیری خودراهبر در منزل و حل مسئله فعال در کلاس، می تواند به افزایش عمق یادگیری دانش آموزان در مفاهیم ریاضی کمک کند و آن ها را به سطوح بالاتر تفکر (تحلیل و ترکیب) هدایت نماید. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان ریاضی با استفاده از روش تدریس معکوس در تدریس مفاهیم پیچیده ریاضی، به افزایش عمق یادگیری دانش آموزان کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش طراحی و اجرای تدریس معکوس گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

تدریس معکوس ، عمق یادگیری ، دنباله های حسابی و هندسی ، حل مسئله ، دانش آموزان