استفاده از سیستم های ارزیاب هوشمند برای سنجش خودکار پروژه های برنامه نویسی هنرجویان

پژوهش حاضر با هدف بررسی استفاده از سیستم های ارزیاب هوشمند برای سنجش خودکار پروژه های برنامه نویسی هنرجویان و شناسایی فرصت ها، چالش ها و پیامدهای آن در آموزش فنی و حرفه ای انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از هنرآموزان کامپیوتر، متخصصان فناوری آموزشی، کارشناسان ارزیابی و اساتید دانشگاهی که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، ابعاد و مولفه های استفاده از سیستم های ارزیاب هوشمند شناسایی شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس مولفه های استخراج شده طراحی و بر روی ۱۸۰ نفر از هنرآموزان و هنرجویان رشته کامپیوتر هنرستان های شهر تهران که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۴ مولفه فرصت ها (شامل: افزایش سرعت و دقت ارزیابی، ارائه بازخورد فوری و دقیق، کاهش سوگیری و یکنواختی در ارزیابی، و شخصی سازی یادگیری) و ۴ مولفه چالش ها (شامل: محدودیت در ارزیابی خلاقیت و نوآوری، نیاز به زیرساخت های فنی مناسب، چالش های اخلاقی و حریم خصوصی، و مقاومت در برابر تغییر) شد. یافته های بخش کمی نشان داد که از دیدگاه جامعه هدف، مهم ترین فرصت ها به ترتیب «افزایش سرعت و دقت ارزیابی» (بارعاملی ۸۵/۰) و «ارائه بازخورد فوری و دقیق» (۸۲/۰) و مهم ترین چالش ها «محدودیت در ارزیابی خلاقیت و نوآوری» (۸۳/۰) و «نیاز به زیرساخت های فنی مناسب» (۸۰/۰) بودند. همچنین، نتایج نشان داد که استفاده از سیستم های ارزیاب هوشمند تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت ارزیابی و اثربخشی یادگیری هنرجویان دارد. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که سیستم های ارزیاب هوشمند با فراهم کردن ارزیابی سریع، دقیق و عاری از سوگیری، می توانند به بهبود فرایند سنجش و یادگیری در آموزش برنامه نویسی کمک کنند، اما برای بهره مندی از این سیستم ها نیاز به رفع چالش هایی مانند محدودیت در ارزیابی خلاقیت، تامین زیرساخت های فنی و تدوین استانداردهای اخلاقی است. بنابراین، پیشنهاد می شود که هنرستان ها با سرمایه گذاری در زیرساخت های فنی، آموزش هنرآموزان و تدوین راهنماهای عملی، زمینه را برای استفاده موثر از سیستم های ارزیاب هوشمند در ارزیابی پروژه های برنامه نویسی فراهم آورند و از این سیستم ها به عنوان ابزاری مکمل در کنار ارزیابی انسانی استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

سیستم های ارزیاب هوشمند ، سنجش خودکار ، برنامه نویسی ، هنرجویان ، آموزش فنی و حرفه ای