طراحی الگوی انتقال مفاهیم عرفانی به ادبیات کودک و نو جوان بر پایه آثار عرفانی کلاسیک فارسی

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگویی کارآمد برای انتقال مفاهیم عرفانی به ادبیات کودک و نوجوان، بر پایه گنجینه ی عظیم آثار عرفانی کلاسیک فارسی صورت گرفته است. مسئله ی اصلی، چگونگی ترجمه ی زبان نمادین و انتزاعی عرفان به زبانی ملموس و جذاب برای مخاطب کودک و نوجوان است، بدون آنکه از ژرفای معنا کاسته شود. این تحقیق با رویکردی کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوای متون عرفانی شاخص، همچون مثنوی معنوی، منطق الطیر و غزلیات شمس، به استخراج مضامین کلیدی عرفانی پرداخته است. سپس با بررسی آثار موفق ادبیات دینی و عرفانی کودک در ایران و جهان، راهکارهای موثر در این زمینه شناسایی و طبقه بندی شده اند. الگوی پیشنهادی بر چهار رکن اساسی «گزینش مفاهیم بنیادین»، «تغییر سطح زبانی»، «استفاده از ظرفیت قصه و تمثیل» و «مخاطب شناسی دقیق» استوار است. یافته ها نشان می دهد که مفاهیمی چون عشق، وحدت، جستجوی حقیقت و مبارزه با نفس، قابلیت بالایی برای بازآفرینی در قالب داستان، شعر و نمایش دارند. در نهایت، الگویی عملیاتی ارائه می شود که نویسندگان و شاعران کودک و نوجوان را در خلق آثاری اصیل و عمیق، ریشه دار در فرهنگ ایرانی-اسلامی، یاری می رساند. این الگو می کوشد تا پلی باثبات میان میراث کهن عرفانی و دنیای نوین کودکان و نوجوانان برقرار سازد و به غنای ادبیات آن ها بیفزاید.

کلیدواژه ها:

مفاهیم عرفانی ، ادبیات کودک و نوجوان ، آثار عرفانی کلاسیک فارسی