عوامل موثر بر ایجاد رغبت دانش آموزان در فراگیری درس تاریخ

پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع، تحلیل ساختاری و ریشه یابی عوامل گوناگون موثر بر ایجاد رغبت، انگیزه و اشتیاق دانش آموزان در فراگیری درس تاریخ به رشته تحریر درآمده است. درس تاریخ به عنوان یکی از ستون های اصلی هویت سازی ملی، تقویت حافظه جمعی، جامعه پذیری و انتقال تجارب گران بهای بشری، همواره در برنامه های درسی مدارس جهان جایگاه ویژه ای داشته است. با این حال، شواهد نشان می دهد که بخش عمده ای از دانش آموزان به دلیل استفاده مستمر از روش های تدریس سنتی، انفعالی و حفظ محور، حجم زیاد و فشرده مطالب کتاب های درسی که فاقد هرگونه تحلیل ساختاری هستند، و عدم ارتباط محتوا با دغدغه ها و مسائل واقعی زندگی روزمره، رغبت چندانی به فراگیری آن نشان نمی دهند. روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی بوده و با بررسی اسناد، کتاب ها و مقالات معتبر داخلی و بین المللی انجام گرفته است. جامعه آماری شامل متون پژوهشی، نظریه های تربیتی و یافته های علمی مرتبط با حوزه آموزش تاریخ است. یافته های تحقیق نشان می دهد که عوامل متعددی از جمله شایستگی های حرفه ای و ویژگی های شخصیتی معلمان، روش های تدریس فعال مانند ایفای نقش، یادگیری مبتنی بر پروژه، مناظره کلاسی و تحلیل اسناد دست اول، متناسب سازی و بازنگری در ساختار کتاب های درسی با تمرکز بر تاریخ اجتماعی و فرهنگی، استفاده از فناوری های نوین آموزشی نظیر شبیه سازها، واقعیت مجازی و چندرسانه ای ها، بهره گیری از فضاهای یادگیری خارج از کلاس مانند موزه ها و سفرهای علمی، و همچنین اصلاح شیوه های ارزشیابی می توانند رغبت و انگیزه یادگیری را در دانش آموزان به طور معناداری ارتقا دهند. نتایج حاکی از آن است که برای ایجاد تحول در تدریس تاریخ، نیازمند تغییر نگرش سیستمی در نظام برنامه ریزی درسی و ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان هستیم تا این درس از قالب یک حوزه حفظ محور و کسالت بار به یک حوزه تفکرمحور، پویا و جذاب تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

عوامل موثر ، رغبت دانش آموزان ، فراگیری درس تاریخ ، روش های فعال ، آموزش تاریخ ، هویت ملی.