بررسی نقش بازی محوری (Gamification) در کاهش اضطراب یادگیری و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان مقطع ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازی محوری در کاهش اضطراب یادگیری و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۴۵ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) با استفاده از رویکرد بازی محوری (شامل عناصر امتیاز، نشان ها، سطوح، چالش ها، داستان سرایی و بازخورد فوری) در درس علوم تجربی آموزش دیدند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب یادگیری (محقق ساخته بر اساس مدل اسپیلبرگر) و پرسشنامه انگیزه درونی (والرند و همکاران، ۱۹۹۲) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که بازی محوری تاثیر مثبت و معناداری بر کاهش اضطراب یادگیری (با اندازه اثر ۷۹/۰) و افزایش انگیزه درونی (با اندازه اثر ۷۷/۰) در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل داشته است (۰۵/۰>P) و این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. بیشترین تاثیر بازی محوری بر مولفه «اضطراب شناختی» از اضطراب یادگیری و بر مولفه «انگیزه درونی برای یادگیری» از انگیزه درونی بود. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که رویکرد بازی محوری با فراهم کردن محیطی شاد، تعاملی و چالش برانگیز، می تواند به کاهش اضطراب یادگیری و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان مقطع ابتدایی کمک کند. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان دوره ابتدایی با استفاده از رویکرد بازی محوری در تدریس دروس مختلف، به کاهش اضطراب یادگیری و افزایش انگیزه درونی دانش آموزان کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش طراحی و کاربرد بازی محوری گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

بازی محوری ، اضطراب یادگیری ، انگیزه درونی ، دانش آموزان ، دوره ابتدایی