بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از روش های تدریس فعال در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از روش های تدریس فعال در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه هفتم مدارس متوسطه اول شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای با استفاده از روش یادگیری مشارکتی (بر اساس مدل یادگیری در گروه های کوچک جانسون و جانسون) تحت آموزش مفاهیم علوم تجربی (شامل فیزیک، شیمی و زیست شناسی پایه هفتم) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته (با تاکید بر سطوح دانش، درک و کاربرد) و پرسشنامه نگرش نسبت به یادگیری مشارکتی (محقق ساخته) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر (ANOVA with Repeated Measures) و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که یادگیری مشارکتی به طور معناداری باعث افزایش پیشرفت تحصیلی در هر سه سطح دانش، درک و کاربرد در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است . و این تاثیر در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. همچنین، نگرش دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به یادگیری مشارکتی به طور معناداری مثبت تر از گروه کنترل بود (۰۵/۰>P). بیشترین تاثیر یادگیری مشارکتی بر سطح کاربرد بود که نشان می دهد این روش با فراهم کردن فرصت های تعامل، بحث و تبادل نظر، به دانش آموزان در کاربرد مفاهیم در موقعیت های جدید کمک می کند. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از روش های تدریس فعال، با افزایش تعامل، همکاری و مسئولیت پذیری دانش آموزان، می تواند به پیشرفت تحصیلی و بهبود نگرش نسبت به یادگیری کمک کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، تدریس فعال ، پیشرفت تحصیلی ، نگرش به یادگیری ، دانش آموزان