بررسی تاثیر کاربست راهبردهای فراشناختی بر کاهش اضطراب گفتاری و افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی در درس زبان انگلیسی دانش آموزان متوسطه دوم

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر کاربست راهبردهای فراشناختی بر کاهش اضطراب گفتاری و افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی در درس زبان انگلیسی دانش آموزان متوسطه دوم انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه یازدهم رشته علوم انسانی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش راهبردهای فراشناختی (شامل راهبردهای برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابی بر اساس مدل فلاول) در درس زبان انگلیسی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی و سخنرانی محور دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب گفتاری (هورویتز و همکاران، ۱۹۸۶) و پرسشنامه انگیزه پیشرفت تحصیلی (هرمنس، ۱۹۷۰) بود که در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بر روی هر دو گروه اجرا شدند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که کاربست راهبردهای فراشناختی به طور معناداری باعث کاهش اضطراب گفتاری (با اندازه اثر ۷۸/۰) و افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی (با اندازه اثر ۷۶/۰) در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است (۰۵/۰>P) و این تاثیرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی مانده است. همچنین، بیشترین تاثیر راهبردهای فراشناختی بر مولفه «خودنظم دهی و برنامه ریزی» از انگیزه پیشرفت تحصیلی و مولفه «ترس از ارزیابی منفی» از اضطراب گفتاری بود. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که آموزش راهبردهای فراشناختی با افزایش آگاهی دانش آموزان از فرایند یادگیری، توانایی برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابی بر عملکرد خود، می تواند به کاهش اضطراب گفتاری و افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی در درس زبان انگلیسی کمک کند. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان زبان انگلیسی با گنجاندن آموزش راهبردهای فراشناختی در برنامه های درسی خود و طراحی فعالیت های مبتنی بر این راهبردها، به کاهش اضطراب گفتاری و افزایش انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش این راهبردها گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

راهبردهای فراشناختی ، اضطراب گفتاری ، انگیزه پیشرفت تحصیلی ، زبان انگلیسی ، دانش آموزان متوسطه دوم