واکاوی رابطه بین سبک تدریس معلم (تسهیل گر در برابر انتقال دهنده) با سطح مشارکت کلامی و خودکارآمدی زبانی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم

پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه بین سبک تدریس معلم (تسهیل گر در برابر انتقال دهنده) با سطح مشارکت کلامی و خودکارآمدی زبانی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی معلمان و دانش آموزان پسر پایه یازدهم رشته علوم انسانی شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۳۵۰ دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و ۴۰ معلم آن ها به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک تدریس معلم (محقق ساخته بر اساس مدل های تدریس فعال)، پرسشنامه مشارکت کلامی (محقق ساخته با تاکید بر مولفه های پرسش گری، بحث و گفت وگو، ارائه نظر و پاسخ گویی)، و پرسشنامه خودکارآمدی زبانی (بر اساس مدل خودکارآمدی بندورا) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که سبک تدریس تسهیل گر با مشارکت کلامی دانش آموزان و خودکارآمدی زبانی رابطه مثبت و معناداری دارد و سبک تدریس انتقال دهنده با مشارکت کلامی و خودکارآمدی زبانی رابطه منفی و معناداری دارد. همچنین، نتایج نشان داد که مشارکت کلامی نقش میانجی گر معناداری در رابطه بین سبک تدریس تسهیل گر و خودکارآمدی زبانی ایفا می کند (۲۵/۰- اثر غیرمستقیم، تحلیل مولفه ها نشان داد که سبک تدریس تسهیل گر بیشترین تاثیر را بر مولفه «پرسش گری و کنجکاوی» و «ارائه نظر و استدلال» از مشارکت کلامی و بر مولفه «اعتماد به توانایی های زبانی» از خودکارآمدی زبانی دارد. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که سبک تدریس تسهیل گر با فراهم کردن فضایی باز، تعاملی و حمایت کننده، به افزایش مشارکت کلامی و خودکارآمدی زبانی دانش آموزان کمک می کند، در حالی که سبک تدریس انتقال دهنده با ایجاد فضایی انفعالی و یک طرفه، به کاهش این متغیرها منجر می شود. بنابراین، پیشنهاد می شود که معلمان زبان انگلیسی با اتخاذ سبک تدریس تسهیل گر و ایجاد فضایی برای مشارکت فعال دانش آموزان، به افزایش مشارکت کلامی و خودکارآمدی زبانی آن ها کمک کنند و در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، آموزش سبک های تدریس فعال و تسهیل گرانه گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

سبک تدریس تسهیل گر ، سبک تدریس انتقال دهنده ، مشارکت کلامی ، خودکارآمدی زبانی ، دانش آموزان