رابطه بین سبک تدریس دانش آموزمحور و اشتیاق تحصیلی: بررسی نقش تعدیل گر سواد رسانه ای معلمان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک تدریس دانش آموزمحور و اشتیاق تحصیلی با نقش تعدیل گر سواد رسانه ای معلمان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی معلمان و دانش آموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۳۵۰ معلم به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و به ازای هر معلم، ۵ دانش آموز (مجموعا ۱۷۵۰ دانش آموز) به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک تدریس دانش آموزمحور (مهرمحمدی و همکاران، ۱۳۹۹)، پرسشنامه اشتیاق تحصیلی (فردریکز و همکاران، ۲۰۰۴)، و پرسشنامه سواد رسانه ای معلمان (محقق ساخته بر اساس چارچوب یونسکو) بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که سبک تدریس دانش آموزمحور با اشتیاق تحصیلی (در سه مولفه شناختی، عاطفی و رفتاری) رابطه مثبت و معناداری دارد ۵۳/=۰β، ۰۱/۰>P) و سواد رسانه ای معلمان نقش تعدیل گر معناداری در این رابطه ایفا می کند ۲۲/۰=β، ۰۱/۰>P. به طوری که در معلمان با سواد رسانه ای بالا، رابطه بین سبک تدریس دانش آموزمحور و اشتیاق تحصیلی قوی تر از معلمان با سواد رسانه ای پایین بود. همچنین، بررسی مولفه های اشتیاق تحصیلی نشان داد که سبک تدریس دانش آموزمحور بیشترین تاثیر را بر اشتیاق رفتاری ۵۶/۰β= و سپس اشتیاق شناختی ۵۱/۰β= و اشتیاق عاطفی ۴۷/۰β= دارد. علاوه بر این، تحلیل نتایج نشان داد که سواد رسانه ای معلمان به طور مستقیم نیز با اشتیاق تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری دارد ۴۲/=۰β، ۰۱/۰>P. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که سبک تدریس دانش آموزمحور با افزایش مشارکت، استقلال و مسئولیت پذیری دانش آموزان، به افزایش اشتیاق تحصیلی آن ها کمک می کند و این تاثیر در معلمانی که از سواد رسانه ای بالاتری برخوردار هستند، به دلیل توانایی بیشتر آن ها در استفاده از فناوری های آموزشی و ایجاد محیط های یادگیری پویا، تقویت می شود. بنابراین، پیشنهاد می شود که برنامه های توسعه حرفه ای معلمان با تاکید بر هر دو مولفه سبک های تدریس دانش آموزمحور و سواد رسانه ای طراحی و اجرا شود و معلمان به کارگیری فناوری های نوین آموزشی را در کلاس های درس خود تشویق شوند

کلیدواژه ها:

سبک تدریس دانش آموزمحور ، اشتیاق تحصیلی ، سواد رسانه ای معلمان ، دانش آموزان متوسطه دوم