نقش یادگیری ترکیبی در بهبود کیفیت آموزش در مدارس

با پیشرفت شتابان فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی و ورود آن ها به عرصه تعلیم و تربیت، الگوهای سنتی آموزش که صرفا بر حضور فیزیکی و تدریس مستقیم معلم استوار بودند، کارایی کامل خود را در پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان قرن بیست و یکم از دست داده اند. در این میان، رویکرد «یادگیری ترکیبی» (Blended Learning) به عنوان تلفیقی هوشمندانه و نظام مند از آموزش های حضوری (چهره به چهره) و آموزش های مجازی (برخط و غیربرخط)، به عنوان یکی از موثرترین راهکارهای نوین جهت ارتقای کیفیت فرایند یاددهی-یادگیری مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مروری نقش یادگیری ترکیبی در بهبود کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی و متوسطه انجام گرفته است. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی از نوع مرور نظام مند (Systematic Review) است که با بررسی و سنتز یافته های پژوهش های معتبر داخلی و بین المللی در بازه زمانی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۵ هجری شمسی (۲۰۱۱ تا ۲۰۲۶ میلادی) صورت پذیرفته است.یافته های حاصل از تحلیل ادبیات پژوهش نشان می دهد که پیاده سازی الگوهای یادگیری ترکیبی (از جمله مدل کلاس معکوس، مدل چرخشی و مدل منعطف) از طریق افزایش تعاملات آموزشی، شخصی سازی یادگیری، تقویت خودراهبری و انگیزه تحصیلی دانش آموزان، بهبود مدیریت زمان کلاس و دسترسی عادلانه به منابع آموزشی باکیفیت، کیفیت آموزش را به طور معناداری ارتقا می بخشد. با این حال، اجرای موفقیت آمیز این رویکرد نیازمند غلبه بر چالش هایی نظیر ضعف زیرساخت های فناورانه، عدم آمادگی حرفه ای معلمان و مقاومت در برابر تغییر است. در نهایت، بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهادهای کاربردی جهت توانمندسازی معلمان، توسعه زیرساخت های مدارس و بازنگری در طراحی برنامه های درسی ارائه شده است تا بستر لازم برای تحقق ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

یادگیری ترکیبی ، آموزش حضوری ، آموزش مجازی ، کیفیت آموزش ، مدارس ، کلاس معکوس.