راهکارهای کاهش افت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر مداخلات آموزشی مدرسه

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتباریابی راهکارهای کاهش افت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر مداخلات آموزشی مدرسه انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۲ نفر از معلمان باتجربه، مشاوران مدرسه، مدیران آموزشی و متخصصان روان شناسی تربیتی که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، راهکارهای کاهش افت تحصیلی شناسایی شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس راهکارهای استخراج شده طراحی و بر روی ۲۵۰ نفر از معلمان و مدیران مدارس متوسطه شهر کرج که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید. داده های بخش کمی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ محور اصلی و ۲۸ راهکار عملی برای کاهش افت تحصیلی شد که محورهای اصلی عبارت بودند از: توانمندسازی معلمان و بهبود روش های تدریس (۵ راهکار)، طراحی برنامه های پشتیبانی تحصیلی و جبرانی (۵ راهکار)، تقویت انگیزه و مشارکت دانش آموزان (۴ راهکار)، بهبود ارتباط مدرسه با خانواده (۴ راهکار)، ارتقای سلامت روان و مهارت های خودتنظیمی دانش آموزان (۵ راهکار)، و بازنگری در نظام ارزشیابی و بازخورد (۵ راهکار). یافته های بخش کمی نشان داد که همه راهکارهای شناسایی شده از اعتبار و روایی بالایی برخوردار هستند و مدل اندازه گیری با داده ها برازش مطلوبی دارد (CFI=۰/۹۶، NFI=۰/۹۵، SRMR=۰.۴۲ همچنین، تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که بالاترین بار عاملی مربوط به راهکارهای «توانمندسازی معلمان و بهبود روش های تدریس» (۸۲/۰) و «طراحی برنامه های پشتیبانی تحصیلی و جبرانی» (۷۹/۰) بود که نشان دهنده اهمیت ویژه این دو محور در کاهش افت تحصیلی است.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، مداخلات آموزشی ، توانمندسازی معلمان ، پشتیبانی تحصیلی ، انگیزه تحصیلی