رابطه بین کمال گرایی منفی و شکوفایی دانش آموزان با میانجی گری تنیدگی تحصیلی و تعدیل گری راهبردهای مقابله ای

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین کمال گرایی منفی و شکوفایی دانش آموزان با میانجی گری تنیدگی تحصیلی و تعدیل گری راهبردهای مقابله ای انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۴۲۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس کمال گرایی منفی (هیل و همکاران، ۲۰۰۴)، پرسشنامه شکوفایی (داینر و بیسواس-داینر، ۲۰۰۹)، پرسشنامه تنیدگی تحصیلی (زاجاکووا و همکاران، ۲۰۰۵) و پرسشنامه راهبردهای مقابله ای (لازاروس و فولکمن، ۱۹۸۴) بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که کمال گرایی منفی با شکوفایی دانش آموزان رابطه منفی و معناداری دارد .و با تنیدگی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری دارد .همچنین، تنیدگی تحصیلی با شکوفایی رابطه منفی و معناداری دارد (۰۱/۰>P) و نقش میانجی گر معناداری در رابطه بین کمال گرایی منفی و شکوفایی ایفا می کند (۰۱/۰>P). علاوه بر این، راهبردهای مقابله ای (به ویژه راهبردهای مسئله مدار و هیجان مدار مثبت) نقش تعدیل گر معناداری در رابطه بین کمال گرایی منفی و تنیدگی تحصیلی و همچنین بین تنیدگی تحصیلی و شکوفایی داشتند (۰۱/۰>P). به طوری که در دانش آموزانی که از راهبردهای مقابله ای موثرتر استفاده می کردند، تاثیر منفی کمال گرایی منفی بر تنیدگی تحصیلی و تاثیر منفی تنیدگی تحصیلی بر شکوفایی، به طور معناداری کاهش یافت. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که کمال گرایی منفی از طریق افزایش تنیدگی تحصیلی، به کاهش شکوفایی دانش آموزان منجر می شود، اما راهبردهای مقابله ای موثر می توانند این مسیر منفی را تعدیل کنند و اثرات مخرب کمال گرایی منفی و تنیدگی تحصیلی را کاهش دهند. بنابراین، پیشنهاد می شود که در برنامه های مشاوره ای و آموزشی مدارس، بر شناسایی و تعدیل کمال گرایی منفی، کاهش تنیدگی تحصیلی و آموزش راهبردهای مقابله ای موثر به دانش آموزان تاکید شود تا بتوان زمینه را برای افزایش شکوفایی و بهزیستی روان شناختی آن ها فراهم کرد.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی منفی ، شکوفایی ، تنیدگی تحصیلی ، راهبردهای مقابله ای ، دانش آموزان متوسطه