تحلیل نقش مهارت پرسشگری دانش آموزان در ارتقای کیفیت آموزش

در نظام های آموزشی نوین، یادگیری دیگر به انتقال یک سویه اطلاعات از معلم به دانش آموز محدود نمی شود، بلکه بر مشارکت فعال فراگیران، تعامل مستمر، تفکر انتقادی و تولید دانش تاکید دارد. در این میان، مهارت پرسشگری یکی از مهم ترین مهارت های شناختی و فراشناختی محسوب می شود که دانش آموز را از دریافت کننده منفعل اطلاعات به یادگیرنده ای فعال، جستجوگر و تحلیلگر تبدیل می کند. پرسشگری نه تنها زمینه کشف مفاهیم جدید را فراهم می آورد، بلکه موجب شکل گیری تفکر انتقادی، افزایش انگیزش درونی، تقویت خلاقیت، بهبود تعاملات آموزشی و تعمیق یادگیری می شود. با وجود اهمیت این مهارت، در بسیاری از مدارس، نظام آموزشی همچنان بر پاسخ گویی به پرسش های معلم تمرکز دارد و فرصت کافی برای طرح سوال از سوی دانش آموزان فراهم نمی شود. این رویکرد سبب کاهش کنجکاوی، محدود شدن تفکر مستقل و افت کیفیت فرایند یادگیری می شود.هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش مهارت پرسشگری دانش آموزان در ارتقای کیفیت آموزش با تکیه بر مبانی نظری یادگیری فعال، سازنده گرایی، روان شناسی شناختی و پژوهش های نوین آموزشی است. این مقاله با روش مروری تحلیلی و بر پایه بررسی منابع علمی معتبر فارسی و انگلیسی، ابعاد مختلف مهارت پرسشگری و تاثیر آن بر کیفیت آموزش را واکاوی می کند. یافته های مطالعات نشان می دهد که آموزش نظام مند مهارت پرسشگری، موجب افزایش مشارکت دانش آموزان در کلاس، بهبود درک مفهومی، تقویت یادگیری عمیق، ارتقای توانایی حل مسئله، رشد تفکر انتقادی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی می شود. همچنین محیط های آموزشی که فرهنگ پرسیدن را تقویت می کنند، از کیفیت آموزشی بالاتر، تعامل موثرتر میان معلم و دانش آموز و رضایت تحصیلی بیشتر برخوردارند.در پایان، مقاله بر این نکته تاکید می کند که توسعه مهارت پرسشگری باید به عنوان یکی از اهداف اساسی برنامه های درسی، آموزش معلمان و ارزشیابی آموزشی مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا ارتقای کیفیت آموزش بدون پرورش ذهن پرسشگر و نقاد امکان پذیر نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

مهارت پرسشگری ، کیفیت آموزش ، یادگیری عمیق ، تفکر انتقادی ، مشارکت فعال ، یاددهی–یادگیری.