ارائه برنامه مداخله ای مبتنی بر تقویت عزت نفس برای بهبود یادگیری مشارکتی و کاهش رفتارهای اجتنابی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی برنامه مداخله ای مبتنی بر تقویت عزت نفس و بررسی اثربخشی آن بر بهبود یادگیری مشارکتی و کاهش رفتارهای اجتنابی دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا، ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان حوزه روان شناسی تربیتی و علوم تربیتی که به روش هدفمند انتخاب شدند، مولفه های اصلی برنامه مداخله ای استخراج گردید. در بخش کمی، طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی شهر سنندج در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت برنامه مداخله ای مبتنی بر تقویت عزت نفس قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس عزت نفس روزنبرگ، پرسشنامه یادگیری مشارکتی و پرسشنامه رفتارهای اجتنابی بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که برنامه مداخله ای مبتنی بر تقویت عزت نفس به طور معناداری موجب افزایش نمرات یادگیری مشارکتی و کاهش رفتارهای اجتنابی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که برنامه مداخله ای طراحی شده بر اساس تقویت عزت نفس، رویکردی موثر برای بهبود تعاملات گروهی و کاهش الگوهای اجتنابی در محیط های آموزشی است و می تواند به عنوان یک راهبرد عملی در مدارس مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، یادگیری مشارکتی ، رفتارهای اجتنابی ، برنامه مداخله ای ، دانش آموزان.