تاثیر فعالیت های فرهنگی و پرورشی بر موفقیت تحصیلی

موفقیت تحصیلی دانش آموزان از مهم ترین اهداف نظام های آموزشی به شمار می آید و عوامل گوناگونی در تحقق آن نقش دارند. در کنار عوامل شناختی، خانوادگی، اقتصادی و آموزشی، فعالیت های فرهنگی و پرورشی نیز از جمله مولفه های اثرگذار بر رشد همه جانبه دانش آموزان محسوب می شوند. این فعالیت ها با تاکید بر ابعاد اخلاقی، اجتماعی، هویتی، دینی، هنری و مهارتی، زمینه لازم را برای ارتقای انگیزش، مسئولیت پذیری، خودباوری، تعامل اجتماعی و انسجام شخصیتی دانش آموزان فراهم می سازند. از این منظر، موفقیت تحصیلی صرفا نتیجه توانایی ذهنی یا کیفیت تدریس نیست، بلکه با کیفیت تجربه زیسته دانش آموز در مدرسه و میزان مشارکت او در برنامه های فرهنگی و پرورشی نیز ارتباطی تنگاتنگ دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فعالیت های فرهنگی و پرورشی بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی بوده و جامعه آماری آن را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل داده اند. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته از ۲۵۰ نفر از دانش آموزان گردآوری و با استفاده از شاخص های آمار توصیفی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که مشارکت در فعالیت های فرهنگی و پرورشی با افزایش انگیزه تحصیلی، بهبود روابط اجتماعی، تقویت نظم فردی، ارتقای عزت نفس و کاهش افت تحصیلی رابطه مثبت دارد. همچنین نتایج نشان داد دانش آموزانی که مشارکت بیشتری در برنامه هایی مانند مسابقات فرهنگی، فعالیت های قرآنی، اردوهای تربیتی، انجمن های دانش آموزی، برنامه های هنری و مسئولیت های گروهی داشته اند، در مقایسه با دانش آموزان کم مشارکت، میانگین تحصیلی بالاتر و نگرش مثبت تری نسبت به مدرسه و یادگیری گزارش کرده اند. نقش معلمان، مربیان پرورشی، مدیران مدارس و خانواده ها در هدایت دانش آموزان به سوی این فعالیت ها نیز بسیار تعیین کننده بوده است. در مجموع، نتایج پژوهش حاکی از آن است که فعالیت های فرهنگی و پرورشی، هنگامی که با برنامه ریزی هدفمند، جذابیت، مشارکت فعال و پیوند با نیازهای واقعی دانش آموزان اجرا شوند، می توانند به عنوان عاملی موثر در بهبود موفقیت تحصیلی و رشد متوازن شخصیت آنان ایفای نقش کنند.

کلیدواژه ها:

فعالیت های فرهنگی ، امور پرورشی ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان