بررسی نقش فرهنگ سازمانی بر موفقیت اجرای برنامه های تغییر در بخش دولتی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام مند و تبیین نقش فرهنگ سازمانی بر موفقیت اجرای برنامه های تغییر در بخش دولتی انجام شده است و می کوشد تا با اتخاذ رویکردی مروری-تحلیلی، به این پرسش اساسی پاسخ دهد که چگونه مولفه های مختلف فرهنگ سازمانی (نظیر مشارکت جویی، آینده نگری، یادگیری محوری، هماهنگی و انسجام، و پشتیبانی مدیریتی) می توانند به عنوان عوامل تسهیل کننده یا بازدارنده، مسیر اجرای برنامه های تغییر و تحول در دستگاه های اجرایی و سازمان های دولتی را تعیین نمایند و همچنین، چه سازوکارهای واسطه ای و زمینه ای در این رابطه نقش دارند. این مطالعه با درک این واقعیت که بخش دولتی ایران در دهه های اخیر، دستخوش برنامه های تغییر و اصلاحات متعددی بوده است که بسیاری از آنها با وجود صرف هزینه های کلان، به دلیل عدم توجه به بستر فرهنگی و انسانی سازمان ها، با شکست یا ناکامی نسبی مواجه شده اند و از همین رو، مفهوم «فرهنگ سازمانی» به عنوان یکی از مهم ترین و در عین حال مغفول مانده ترین عوامل تاثیرگذار بر موفقیت یا شکست تغییرات سازمانی، نیازمند واکاوی عمیق و نظام مند در بستر بخش دولتی ایران است و این پژوهش، با مرور نظام مند ۷۸ منبع معتبر علمی (شامل مقالات، کتب و گزارش های پژوهشی داخلی و بین المللی در بازه زمانی دو دهه اخیر)، به شناسایی مولفه های کلیدی فرهنگ سازمانی تاثیرگذار بر اجرای تغییر، تحلیل مکانیسم های اثرگذاری آنها بر مراحل مختلف فرآیند تغییر، و ارائه مدلی بومی برای موفقیت برنامه های تغییر در سازمان های دولتی پرداخته است و همچنین، با تلفیق نظریه های فرهنگ سازمانی (شاین و هافستد)، نظریه های تغییر سازمانی (لوین، کاتر و کوتر)، و نظریه های نهادی و نهادگرایی تاریخی، یک چارچوب نظری منسجم را برای تحلیل و تبیین این رابطه تدوین نموده است و روش پژوهش در این مطالعه، از نوع مرور نظام مند و فراتحلیل کیفی است که در آن، با استفاده از کلیدواژه های تخصصی و جستجوی هدفمند در پایگاه های داده معتبر داخلی و بین المللی، منابع مرتبط شناسایی، غربالگری و با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار، کدگذاری و دسته بندی گردیده اند و یافته های این پژوهش که در قالب سه جدول تحلیلی-ترکیبی ارائه شده است، نشان می دهد که فرهنگ سازمانی از طریق سه مسیر اصلی بر موفقیت اجرای برنامه های تغییر تاثیر می گذارد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی ، تغییر سازمانی ، بخش دولتی ، اجرای برنامه های تغییر ، مدیریت تحول