ارتباط فضای فیزیکی محیط آموزشی با حس امنیت دانش آموز و علاقه به حضور در مدرسه

فضای فیزیکی مدرسه فقط یک ظرف خنثی برای جریان آموزش نیست، بلکه بخشی فعال از فرایند تربیت و یادگیری به شمار می آید؛ فضایی که می تواند احساس امنیت، آرامش، تعلق و در نهایت علاقه به حضور در مدرسه را در دانش آموزان تقویت یا تضعیف کند. هدف این مقاله بررسی ارتباط میان کیفیت فضای فیزیکی محیط آموزشی و دو پیامد مهم روانی و رفتاری یعنی حس امنیت دانش آموز و علاقه به حضور در مدرسه است. این پژوهش با رویکرد مروری و با تکیه بر منابع داخلی و خارجی معتبر انجام شده و تلاش کرده است نشان دهد که چگونه مولفه هایی مانند نور طبیعی، تهویه مناسب، رنگ آمیزی، چیدمان کلاس ها، تراکم دانش آموزی، کیفیت محوطه مدرسه، بهداشت محیط، دیدپذیری فضا، مبلمان آموزشی و انعطاف پذیری کالبدی می توانند بر ادراک دانش آموز از امنیت و نیز تمایل او به حضور منظم در مدرسه اثر بگذارند. یافته های مرور نشان می دهد که هرچه محیط مدرسه از نظر کالبدی ایمن تر، خواناتر، منظم تر، تمیزتر و پاسخ گوتر به نیازهای رشدی دانش آموز باشد، احتمال تجربه امنیت روانی و جسمی در آن بیشتر می شود. همچنین محیط های آموزشی مطلوب با افزایش احساس تعلق، کاهش اضطراب، تقویت انگیزش تحصیلی و بهبود مشارکت در فعالیت های مدرسه همراه اند. در منابع بررسی شده، رابطه میان طراحی محیط فیزیکی و حضور در مدرسه بیشتر از مسیرهای غیرمستقیم مانند تعلق، رضایت، آرامش روانی و کاهش تنش توضیح داده می شود. نتیجه کلی مقاله آن است که طراحی مدرسه باید به عنوان یک مداخله تربیتی دیده شود، نه صرفا یک مسئله ساختمانی، و سیاست گذاری آموزشی بدون توجه به کیفیت محیط فیزیکی مدرسه نمی تواند به طور کامل به ارتقای امنیت ادراک شده و افزایش علاقه به حضور در مدرسه دست یابد.

کلیدواژه ها:

فضای فیزیکی مدرسه ، حس امنیت دانش آموز ، علاقه به حضور در مدرسه