تبیین الگوی ساختاری عوامل موثر بر شکل گیری سرمایه روان شناختی دانش آموزان و تاثیر آن بر پیشرفت تحصیلی و سازگاری آموزشی

سرمایه روان شناختی به عنوان یکی از سازه های مهم روان شناسی مثبت گرا، شامل مولفه های خودکارآمدی، امید، تاب آوری و خوش بینی است و در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده است. اهمیت این سازه از آنجا ناشی می شود که دانش آموزان در فرایند تحصیل، علاوه بر توانایی های شناختی، نیازمند منابع روانی مثبتی هستند که به آنان کمک کند با فشارهای درسی، ناکامی های آموزشی، انتظارات مدرسه و چالش های اجتماعی و هیجانی به شیوه ای سازنده روبه رو شوند. سرمایه روان شناختی با پیشرفت تحصیلی و سازگاری آموزشی رابطه ای مثبت و معنادار دارد. دانش آموزانی که از امید، خودکارآمدی، تاب آوری و خوش بینی بیشتری برخوردارند، معمولا از انگیزش بالاتر، مشارکت فعال تر در فرایند یادگیری، استمرار بیشتر در انجام تکالیف و توان بهتر در مدیریت شکست ها و دشواری های تحصیلی برخوردار هستند. این ویژگی ها نه تنها به ارتقای عملکرد تحصیلی آنان کمک می کند، بلکه موجب می شود در برابر فشارهای محیط مدرسه، انعطاف پذیری بیشتری نشان دهند و روابط مناسب تری با معلمان، همسالان و ساختار آموزشی برقرار کنند. از این رو، سرمایه روان شناختی می تواند به عنوان یک عامل واسط و تقویت کننده در پیوند میان ویژگی های فردی و محیطی با پیامدهای آموزشی عمل کند. توجه به سرمایه روان شناختی دانش آموزان برای ارتقای کیفیت آموزش و بهبود پیامدهای تحصیلی، ضرورتی جدی دارد. شناسایی عوامل موثر بر شکل گیری این سرمایه و تبیین نحوه اثرگذاری آن بر پیشرفت تحصیلی و سازگاری آموزشی، می تواند مبنایی مناسب برای طراحی برنامه های آموزشی، مشاوره ای و پیشگیرانه در مدارس فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

سرمایه روان شناختی ، دانش آموزان ، پیشرفت تحصیلی ، سازگاری آموزشی ، معلمان ، همسالان