بررسی نقش انعطاف پذیری شناختی و کارکردهای اجرایی مغز در یادگیری عمیق و انتقال یادگیری دانش آموزان

انعطاف پذیری شناختی به عنوان توانایی تغییر دیدگاه، جابه جایی میان راهبردهای مختلف و سازگاری با شرایط نو، و کارکردهای اجرایی مغز به عنوان مجموعه ای از فرایندهای عالی شناختی شامل حافظه فعال، بازداری پاسخ، کنترل توجه و برنامه ریزی، از مهم ترین عوامل تبیین کننده کیفیت یادگیری به شمار می آیند. این پژوهش با تکیه بر ادبیات روان شناسی شناختی و تربیتی، به بررسی پیوند این متغیرها با یادگیری عمیق و انتقال یادگیری پرداخته است. انتقال یادگیری نیز به عنوان توانایی استفاده از آموخته ها در شرایط تازه، موقعیت های متفاوت و مسائل جدید در نظر گرفته شد. در این چارچوب، انعطاف پذیری شناختی امکان تغییر راهبرد و بازنگری در ساختارهای ذهنی را فراهم می کند و کارکردهای اجرایی با تنظیم توجه، هدایت رفتار هدفمند و کنترل فرایندهای شناختی، زمینه لازم برای پردازش عمیق اطلاعات را به وجود می آورند. بر این اساس، فرض بنیادی پژوهش آن است که هرچه سطح انعطاف پذیری شناختی و کارکردهای اجرایی دانش آموزان بالاتر باشد، یادگیری آنان عمیق تر و توان انتقال آموخته هایشان بیشتر خواهد بود. انعطاف پذیری شناختی و کارکردهای اجرایی مغز از عوامل اساسی در شکل گیری یادگیری عمیق و انتقال یادگیری در دانش آموزان هستند. این نتیجه دارای دلالت های مهمی برای آموزش و پرورش است و بیان می کند که ارتقای کیفیت یادگیری تنها از طریق افزایش محتوا یا زمان آموزش حاصل نمی شود، بلکه مستلزم پرورش ظرفیت های ذهنی زیربنایی دانش آموزان است. بر این اساس، استفاده از روش های تدریس فعال، تکالیف مسئله محور، فعالیت های تحلیلی، تمرین های خودتنظیمی و برنامه های تقویت مهارت های شناختی می تواند در توسعه یادگیری عمیق و افزایش توان انتقال آموخته ها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

انعطاف پذیری شناختی ، کارکردهای اجرایی مغز ، یادگیری عمیق ، انتقال یادگیری ، دانش آموزان