بررسی نقش بازی های آموزشی در تقویت مهارت حل مسئله ریاضی در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازی های آموزشی بر تقویت مهارت حل مسئله ریاضی در دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه می باشد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه هفتم شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۵۰ دانش آموز (۲۵ نفر گروه آزمایش و ۲۵ نفر گروه کنترل) از دو مدرسه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد مهارت حل مسئله هپنر و پترسن (۱۹۸۲) و آزمون محقق ساخته عملکرد حل مسئله ریاضی استفاده گردید. روایی و پایایی ابزارها با استفاده از تحلیل عاملی و ضریب آلفای کرونباخ (به ترتیب ۰.۸۹ و ۰.۸۷) تایید شد. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۷۰ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) تحت آموزش با بازی های آموزشی ریاضی (شامل بازی های فکری، بازی های رایانه ای و بازی های گروهی) با رویکرد حل مسئله قرار گرفتند و گروه کنترل آموزش معمول ریاضی را دریافت کردند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره و با نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد . نتایج تحلیل های تکمیلی نشان داد که بازی های گروهی (۷۰ درصد) و بازی های فکری (۶۵ درصد) بیشترین تاثیر را بر مهارت حل مسئله داشته اند و بازی های رایانه ای (۵۸ درصد) در رتبه سوم قرار دارند. نتایج دوره پیگیری دو ماهه حاکی از پایداری نسبی اثرات مداخله بود (کاهش کمتر از ۵ درصد). نتایج این پژوهش نشان می دهد که بازی های آموزشی با فراهم آوردن محیط های یادگیری چالش برانگیز، تعاملی و لذت بخش، ایجاد فرصت های متعدد برای آزمون و خطا، تقویت تفکر استراتژیک و خلاق، و ارائه بازخوردهای فوری و انگیزشی، می توانند به طور قابل توجهی مهارت حل مسئله ریاضی دانش آموزان را تقویت کنند و آنان را برای مواجهه با مسائل پیچیده ریاضی و زندگی واقعی آماده سازند. این یافته ها می تواند برای معلمان ریاضی، طراحان آموزشی، برنامه ریزان درسی و توسعه دهندگان محتوای آموزشی در جهت استفاده هدفمند از بازی های آموزشی در ارتقاء کیفیت یادگیری ریاضی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بازی های آموزشی ، مهارت حل مسئله ، ریاضی ، تفکر استراتژیک ، یادگیری مبتنی بر بازی