ارتباط اداره آموزش و پرورش با مدارس و تاثیر مثبت بر روند مدیریت مدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط اداره آموزش و پرورش با مدارس و تاثیر مثبت آن بر روند مدیریت مدارس انجام شده است. این مطالعه از نوع تحقیقات آمیخته (کیفی-کمی) با رویکرد اکتشافی متوالی به اجرا درآمده است. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل مدیران مدارس، کارشناسان اداره آموزش و پرورش و معلمان با سابقه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع، تعداد ۲۵ نفر برای مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق انتخاب شدند و داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون و با رویکرد کلارک و براون (۲۰۰۶) مورد تحلیل قرار گرفتند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه مدیران مدارس متوسطه دوم شهر تهران به تعداد ۴۵۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی و بر اساس جدول مورگان، تعداد ۲۱۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و داده های کمی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته برگرفته از نتایج بخش کیفی، گردآوری گردید و روایی این پرسشنامه با استفاده از روش روایی محتوایی و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (۹۱/۰) مورد تایید قرار گرفت. داده های کمی با استفاده از روش های آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد، فراوانی و درصد) و آمار استنباطی (آزمون تی تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس یک راهه) و با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته های بخش کیفی به شناسایی ۶ مضمون اصلی و ۲۲ مضمون فرعی انجامید که مضامین اصلی شامل «ارتباطات موثر و مستمر»، «حمایت های حرفه ای و توانمندسازی»، «نظارت و ارزیابی سازنده»، «تخصیص منابع و تامین امکانات»، «سیاست گذاری و برنامه ریزی مشارکتی» و «شفافیت و پاسخگویی» بودند. نتایج بخش کمی نشان داد که از دیدگاه مدیران مدارس، وضعیت ارتباط اداره آموزش و پرورش با مدارس در سطح نسبتا مطلوبی قرار دارد و میانگین نمره کل ارتباط برابر با ۴۲/۳ از ۵ بود که با سطح متوسط (۳) تفاوت معناداری داشت . نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که شش مولفه ارتباطی در مجموع ۴۷/۰ از واریانس تاثیر مثبت بر مدیریت مدارس را تبیین می کنند و در این میان، مولفه حمایت های حرفه ای و توانمندسازی با ضریب بتای ۳۱۲/۰ بیشترین سهم را در پیش بینی تاثیر مثبت بر مدیریت مدارس داشت و پس از آن، مولفه تخصیص منابع و تامین امکانات با ضریب بتای ۲۷۶/۰، مولفه نظارت و ارزیابی سازنده با ضریب بتای ۲۴۵/۰، مولفه ارتباطات موثر و مستمر با ضریب بتای ۲۲۸/۰، مولفه سیاست گذاری و برنامه ریزی مشارکتی با ضریب بتای ۲۱۹/۰ و مولفه شفافیت و پاسخگویی با ضریب بتای ۲۰۶/۰ به ترتیب در رتبه های بعدی قرار گرفتند. بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که ارتباط موثر و سازنده بین اداره آموزش و پرورش به عنوان نهاد ستادی و مدارس به عنوان نهاد اجرایی، از طریق ارائه حمایت های حرفه ای، نظارت توانمندساز، تخصیص منابع عادلانه، سیاست گذاری مشارکتی، شفافیت و پاسخگویی، می تواند تاثیر مثبت و معناداری بر بهبود فرایندهای مدیریتی مدارس از جمله برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل داشته باشد .

کلیدواژه ها:

اداره آموزش و پرورش ، مدیریت مدارس ، ارتباطات سازمانی ، حمایت های حرفه ای ، نظارت سازنده