درس پژوهی بهبود درک مطلب در درس فارسی با استفاده از راهبردهای یادگیری فعال

مهارت درک مطلب یکی از اساسی ترین مهارت های زبانی در دوره ابتدایی است که نقش مهمی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان و توانایی آنان در فهم، تحلیل و استفاده از اطلاعات دارد. با این حال، برخی از دانش آموزان در فهم عمیق متون فارسی، پاسخ گویی به پرسش های مفهومی و استخراج پیام اصلی متن با مشکلاتی مواجه هستند. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر اجرای درس پژوهی در بهبود درک مطلب دانش آموزان در درس فارسی با استفاده از راهبردهای یادگیری فعال است. پژوهش حاضر از نوع درس پژوهی با رویکرد کیفی-عملی انجام شد. شرکت کنندگان پژوهش شامل دانش آموزان یک کلاس پایه سوم ابتدایی و اعضای گروه درس پژوهی بودند. برای جمع آوری اطلاعات از مشاهده کلاسی، آزمون درک مطلب، مصاحبه نیمه ساختاریافته، چک لیست مشاهده و یادداشت های میدانی استفاده شد. فرایند پژوهش در قالب چرخه درس پژوهی شامل شناسایی مسئله، طراحی طرح درس، اجرای تدریس اول، مشاهده و تحلیل، اصلاح طرح درس، اجرای مجدد و ارزیابی نهایی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که استفاده از راهبردهای یادگیری فعال مانند یادگیری مشارکتی، گفت وگوی گروهی، پرسشگری، خلاصه نویسی و تحلیل متن موجب افزایش مشارکت دانش آموزان، بهبود توانایی پاسخ گویی به پرسش های درک مطلب، افزایش علاقه به درس فارسی و ارتقای مهارت تحلیل و تفسیر متن شد. همچنین اجرای فرایند درس پژوهی موجب بهبود عملکرد معلم در طراحی و اجرای فعالیت های آموزشی متناسب با نیازهای دانش آموزان گردید. بر اساس نتایج پژوهش، ترکیب درس پژوهی با راهبردهای یادگیری فعال می تواند به عنوان روشی موثر برای ارتقای کیفیت آموزش درس فارسی و تقویت مهارت درک مطلب دانش آموزان دوره ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، درک مطلب ، یادگیری فعال ، آموزش فارسی ، دوره ابتدایی ، راهبردهای تدریس