نقش روش های تدریس فعال در افزایش کیفیت یادگیری مفاهیم درسی

این پژوهش با هدف گذار از نظام آموزشی سنتی و سخنرانی محور به سمت روش های تدریس فعال، تاثیر این رویکرد را بر ارتقای کیفیت یادگیری مفاهیم درسی در دانش آموزان متوسطه اول شهر اصفهان بررسی کرده است. ضرورت این پژوهش ناشی از نیاز روزافزون دانش آموزان به کسب مهارت های سطح بالا مانند تفکر انتقادی، حل مسئله و خلاقیت در دنیای امروز است. پژوهش حاضر در قالب یک طرح آمیخته (کیفی-کمی) متوالی اجرا شد. در بخش کیفی، با ۱۸ معلم باتجربه مصاحبه شد که منجر به استخراج شش مولفه کلیدی تدریس فعال شامل: یادگیری مبتنی بر مسئله، یادگیری مشارکتی، بحث و گفت وگوی گروهی، کاوشگری، ایفای نقش و تدریس متقابل گردید. در بخش کمی، داده های جمع آوری شده از ۳۵۰ دانش آموز نشان داد که کیفیت یادگیری در گروه های تحت آموزش با روش های فعال (با میانگین ۴.۶۸)، به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل با روش های سنتی (با میانگین ۳.۳۵) بوده و این روش ها توانسته اند ۵۷ درصد از واریانس کیفیت یادگیری را تبیین کنند. نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن است که «یادگیری مبتنی بر مسئله» با بیشترین ضریب تاثیر (۰.۳۷)، قدرتمندترین روش در این میان محسوب می شود. همچنین یافته ها نشان داد که اثربخشی این روش ها تحت تاثیر متغیرهای تعدیل گری همچون جمعیت کلاس، میزان مهارت معلم و حمایت های مدیریتی قرار دارد؛ به طوری که در کلاس های کم جمعیت و با مدیریت حمایتگر، نتایج مطلوب تری حاصل شده است. علاوه بر این، ماهیت دروس نیز در میزان اثربخشی دخیل است، چنان که درس علوم تجربی بیشترین بهره را از این روش ها برده است.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، کیفیت یادگیری ، مفاهیم درسی ، یادگیری مبتنی بر مسئله ، یادگیری مشارکتی