نقش خودتنظیمی شناختی و هیجانی در کاهش اضطراب امتحان و افزایش تاب آوری تحصیلی دانش آموزان

اضطراب امتحان به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات هیجانی دوران تحصیل، عملکرد تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان را به طور چشمگیری تحت تاثیر قرار می دهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش خودتنظیمی شناختی و هیجانی در کاهش این نوع اضطراب و ارتقای تاب آوری تحصیلی انجام شده است. خودتنظیمی شناختی شامل توانایی بازبینی، برنامه ریزی و نظارت بر فرایندهای ذهنی است که به دانش آموز امکان می دهد افکار منفی مرتبط با امتحان را مهار کند. در سوی دیگر، خودتنظیمی هیجانی به مدیریت واکنش های عاطفی مانند ترس، نگرانی و استرس پیش از آزمون اشاره دارد که از طریق راهبردهای موثر تنظیم هیجان قابل اصلاح است. تاب آوری تحصیلی نیز به عنوان ظرفیت انطباق با شکست ها و فشارهای آموزشی تعریف می شود که زیربنای موفقیت بلندمدت فراگیران محسوب می گردد. یافته های مروری نشان می دهد که میان خودتنظیمی شناختی و کاهش اضطراب امتحان رابطه منفی معناداری وجود دارد، به ویژه زمانی که دانش آموزان از راهبردهای سازگارانه مانند ارزیابی مجدد استفاده می کنند. همچنین خودتنظیمی هیجانی با افزایش تاب آوری تحصیلی همبستگی مثبت دارد و به دانش آموزان کمک می کند تا از پس شکست های جزئی برآمده و انگیزه خود را حفظ نمایند. برنامه های مداخله ای مبتنی بر آموزش خودتنظیمی، تاثیر قابل توجهی بر هر دو متغیر داشته و می تواند به عنوان رویکردی پیشگیرانه در مدارس به کار گرفته شود. نقش واسطه ای خودکارآمدی در این میان حائز اهمیت است، زیرا باور به توانایی های شخصی، اثر خودتنظیمی بر تاب آوری را تقویت می نماید. در مجموع، ترویج مهارت های خودتنظیمی نه تنها اضطراب امتحان را کاهش می دهد، بلکه سرمایه های روانشناختی لازم برای رویارویی با چالش های تحصیلی را در دانش آموزان پرورش می دهد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی شناختی و هیجانی ، اضطراب امتحان ، تاب آوری تحصیلی ، دانش آموزان