بررسی نقش هوش مصنوعی مولد در توسعه تفکر انتقادی، خلاقیت و نوآوری دانش آموزان

هوش مصنوعی مولد در سال های اخیر به یکی از مهم ترین فناوری های اثرگذار بر حوزه آموزش تبدیل شده است و توجه پژوهشگران، معلمان و برنامه ریزان آموزشی را به خود جلب کرده است. این فناوری با توانایی تولید متن، ایده، تصویر، پاسخ های آموزشی و شبیه سازی موقعیت های گوناگون، ظرفیت آن را دارد که فرایند یادگیری دانش آموزان را از شکل سنتی و حافظه محور به سمت یادگیری فعال، تعاملی و مسئله محور سوق دهد هوش مصنوعی مولد از یک سو می تواند بستری برای طرح پرسش، تحلیل پاسخ ها، مقایسه دیدگاه ها، اصلاح ایده ها و تولید راه حل های تازه فراهم آورد و از این رهگذر، به پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت کمک کند. از سوی دیگر، در صورت استفاده نادرست و منفعلانه، این فناوری ممکن است به وابستگی ذهنی، کاهش تلاش فکری، تضعیف اصالت اندیشه، افزایش کپی برداری و محدود شدن تجربه یادگیری عمیق منجر شود. بنابراین، اثر هوش مصنوعی مولد بر نوآوری و رشد فکری دانش آموزان، پدیده ای یک سویه و مطلق نیست، بلکه تابع نوع استفاده، کیفیت راهبری آموزشی، میزان سواد دیجیتال کاربران و نحوه طراحی محیط یادگیری است. مصنوعی مولد، اگر به صورت هدفمند، مسئولانه و تربیتی در فرایند آموزش به کار گرفته شود، قادر است به یکی از ابزارهای موثر در تقویت تفکر انتقادی، خلاقیت و نوآوری دانش آموزان تبدیل شود. با این حال، برای بهره گیری مطلوب از این ظرفیت، لازم است نظام آموزشی به بازنگری در شیوه های تدریس، ارزشیابی، تولید تکلیف و آموزش مهارت های سواد هوش مصنوعی اقدام کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، توسعه ، تفکر انتقادی ، خلاقیت ، نوآوری ، دانش آموزان