آثار نشخوار ذهنی بر سلامت روان

نشخوار ذهنی به عنوان یک فرایند شناختی تکرارشونده و مزمن، یکی از مهم ترین عوامل فراتشخیصی موثر بر سلامت روان محسوب می شود که با طیف گسترده ای از اختلالات روان شناختی ارتباط دارد (Rickerby et al., ۲۰۲۴؛ مظاهری و همکاران، ۱۳۹۸). هدف این مقاله، مرور نظام مند پژوهش های انجام شده درباره آثار نشخوار ذهنی بر سلامت روان، سازوکارهای زیربنایی آن و مداخلات موثر در کاهش این فرایند شناختی مخرب است. مقالات مرتبط از پایگاه های معتبر علمی شامل PubMed، Google Scholar، ScienceDirect و Springer در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ بررسی شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، تعداد ۱۵ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. یافته ها نشان می دهد که نشخوار ذهنی به عنوان یک عامل فراتشخیصی، با اختلالات افسردگی، اضطرابی، اختلال خوردن و افکار خودکشی ارتباط معناداری دارد (Le et al., ۲۰۲۵؛ نادری و همکاران، ۱۳۹۹). سازوکارهای عصبی درگیر در نشخوار ذهنی عمدتا شامل شبکه حالت پیش فرض (DMN)، نواحی پیشانی-لیمبیک و قشر کمربندی قدامی است (Carneiro et al., ۲۰۲۶؛ کریمی نژاد و همکاران، ۱۴۰۱). مداخلات روان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر نشخوار، اثربخشی قابل توجهی در کاهش این فرایند نشان داده اند (Zhang et al., ۲۰۲۵؛ Watkins & Roberts, ۲۰۲۰؛ شفیع آبادی و همکاران، ۱۴۰۰). در پایان، شکاف های پژوهشی موجود شناسایی و پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نشخوار ذهنی ، سلامت روان ، فر اتشخیصی ، درمان مبتنی بر ذهن آگاهی ، شبکه حالت پیش فرض ، افسردگی ، اضطراب اجتماعی