ارزیابی عملکرد در کشت مخلوط نخود و زعفران تحت تاریخ های کشت پائیزه و بهاره

به منظور ارزیابی سودمندی کشت مخلوط زعفران و نخود در مقایسه با تک کشتی در دو تاریخ کاشت پاییزه و بهاره نخود، آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان در سال ۱۳۹۸ به اجرا در آمد. در این آزمایش تاریخ کاشت نخود در ۲ سطح کشت پاییزه و بهاره در کرتهای اصلی اعمال شد. نسبتهای مختلف کشت مخلوط زعفران با نخود نیز در ۶ سطح (کشت خالص زعفران، کشت خالص نخود، نسبت های کشت مخلوط جایگزینی شامل نسبت های ۱:۱، ۲:۲، ۲:۱، ۳:۱ در کرتهای فرعی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش نشان داد اکثر صفات هر دو گیاه زعفران و نخود به طور معنیداری تحت تاثیر تاریخ کاشت و نسبتهای مختلف کشت مخلوط قرار گرفتند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین تعداد گل (۵۰ گل در مترمربع)، بیشترین وزن تر گل زعفران (۰۹/۲۰ گرم در مترمربع) و بیشترین عملکرد خشک کلاله (۲۶۸۳/۰ گرم در مترمربع) از کشت خالص زعفران به دست آمد. بیشترین عملکرد دانه نخود در شرایط کشت پاییزه و خالص نخود با ۱۳۶۶ کیلوگرم در هکتار مشاهده شد و کمترین عملکرد دانه نیز در تیمار کشت مخلوط دو ردیف زعفران و یک ردیف نخود و کشت بهاره نخود با میانگین ۳/۱۹۰ کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. بیشترین عملکرد زیست توده در شرایط کشت پاییزه و خالص نخود با ۲۷۸۰ کیلوگرم در هکتار مشاهده شد و کمترین عملکرد زیست توده نیز در تیمار کشت مخلوط دو ردیف زعفران و یک ردیف نخود در کشت بهاره نخود با میانگین ۶۲۴ کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. بیشترین شاخص برداشت در شرایط کشت پاییزه و خالص نخود با ۱۴/۴۹ درصد مشاهده شد و کمترین شاخص برداشت نیز در تیمار کشت مخلوط دو ردیف زعفران و یک ردیف نخود در کشت بهاره نخود با میانگین ۵۶/۳۰ درصد مشاهده شد. بالاترین مقدار نسبت برابری زمین (۴۲/۱LER=) و بیشترین میزان افزایش یا کاهش عملکرد واقعی (AYL) (۹۸/۰) مربوط به مخلوط سه ردیف زعفران + یک ردیف نخود در شرایط کاشت بهاره بود که نشان دهنده برترین این نسبت کشت در مقایسه با سایر نسبتها و همچنین کشت خالص می باشد. در کل نتایج آزمایش حاضر بیانگر کارایی کشت مخلوط در بهبود عملکرد و سودمندی تولید زعفران و نخود میباشد.

کلیدواژه ها:

زعفران ، کشت مخلوط ، نخود ، زمان کشت