تاثیر بازی وارسازی (Gamification)، یادگیری فعال و فناوری آموزشی بر مشارکت دانش آموزان ابتدایی

آموزش دوره ابتدایی به عنوان زیربنایی ترین مرحله نظام تعلیم و تربیت، نقشی اساسی در شکل گیری شخصیت، نگرش ها، مهارت های شناختی، اجتماعی و عاطفی دانش آموزان ایفا می کند. در این دوره، کودکان علاوه بر فراگیری خواندن، نوشتن و مفاهیم پایه دروس مختلف، شیوه اندیشیدن، تعامل با دیگران، حل مسئله، مسئولیت پذیری و یادگیری مادام العمر را نیز می آموزند. کیفیت تجربه های آموزشی در این مقطع می تواند مسیر موفقیت تحصیلی و حتی اجتماعی افراد را در سال های آینده تحت تاثیر قرار دهد. ازاین رو، یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی، طراحی محیط های یادگیری پویا، جذاب و اثربخش است که بتواند دانش آموزان را به مشارکت فعال در فرایند یادگیری ترغیب کند. امروزه پژوهشگران علوم تربیتی بر این باورند که مشارکت دانش آموزان نه تنها شاخصی از کیفیت آموزش، بلکه یکی از مهم ترین پیش بینی کننده های موفقیت تحصیلی، افزایش انگیزش، یادگیری عمیق و کاهش افت تحصیلی به شمار می آید. مشارکت دانش آموزان مفهومی چندبعدی است که ابعاد رفتاری، شناختی، هیجانی و اجتماعی را در بر می گیرد و زمانی تحقق می یابد که دانش آموز با علاقه، اشتیاق، تمرکز و احساس تعلق در فعالیت های آموزشی حضور یابد و نقش فعالی در ساخت دانش ایفا کند. با وجود اهمیت فراوان مشارکت دانش آموزان، بسیاری از مدارس همچنان از الگوهای سنتی آموزش استفاده می کنند؛ الگوهایی که در آن معلم انتقال دهنده اصلی اطلاعات و دانش آموز دریافت کننده منفعل مطالب است. چنین رویکردی، اگرچه ممکن است در انتقال بخشی از اطلاعات موفق باشد، اما در ایجاد انگیزه، پرورش خلاقیت، تقویت تفکر انتقادی و افزایش تعامل دانش آموزان با فرایند یادگیری چندان اثربخش نیست. تغییر ویژگی های نسل جدید دانش آموزان که در محیطی سرشار از فناوری، رسانه های دیجیتال، بازی های رایانه ای و ابزارهای هوشمند رشد یافته اند، ضرورت بازنگری در روش های تدریس را بیش از گذشته آشکار ساخته است. این نسل، سرعت، تعامل، بازخورد فوری، جذابیت بصری و تجربه های یادگیری فعال را ترجیح می دهد و به همین دلیل، استفاده از شیوه های نوین آموزشی به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل شده است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تاثیر بازی وارسازی (Gamification)، یادگیری فعال و فناوری آموزشی بر مشارکت دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تلفیق هدفمند بازی وارسازی، یادگیری فعال و فناوری آموزشی می تواند با افزایش انگیزش، تعامل و مشارکت دانش آموزان ابتدایی، زمینه یادگیری عمیق تر، بهبود عملکرد تحصیلی و رشد مهارت های شناختی و اجتماعی آنان را فراهم کند. ازاین رو، بهره گیری آگاهانه از این رویکردهای نوین، همراه با توانمندسازی معلمان و فراهم سازی زیرساخت های آموزشی مناسب، می تواند گامی موثر در ارتقای کیفیت آموزش در دوره ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، یادگیری فعال ، فناوری آموزشی ، مشارکت دانش آموزان ، آموزش