تاثیر خودآگاهی بر استرس و اعتماد به نفس دختران والیبالیست نوجوان

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر خودآگاهی بر اعتمادبه نفس و استرس رقابتی در میان والیبالیست های دختر نوجوان بود. پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی-پیمایشی اجرا شد و بر این فرضیه استوار بود که خودآگاهی، به عنوان یکی از مولفه های کلیدی هوش هیجانی و رشد شخصیتی، می تواند نقش محوری در بهبود عملکرد روانی-ورزشی دختران نوجوان ایفا کند.جامعه آماری شامل تمامی والیبالیست های دختر نوجوان عضو کانون های والیبال اصفهان در سال ۱۴۰۴ بود که حداقل شش ماه سابقه فعالیت مستمر داشتند و در مسابقات باشگاهی یا استانی به طور فعال شرکت می کردند. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، ۳۳۲ نفر به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد خودآگاهی، اعتمادبه نفس و استرس رقابتی بود. داده ها با بهره گیری از تکنیک پیشرفته مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار SmartPLS تحلیل گردید.نتایج پژوهش حاکی از آن است که خودآگاهی دارای تاثیر مثبت و معنادار بر اعتمادبه نفس و تاثیر منفی و معنادار بر استرس رقابتی والیبالیست های دختر نوجوان است. به بیان روشن تر، هرچه سطح خودآگاهی ورزشکاران بالاتر باشد، اعتمادبه نفس آن ها تقویت شده و در نتیجه، شدت استرس رقابتی آن ها به طور قابل توجهی کاهش می یابد. این یافته ها با نظریه های روان شناسی ورزشی همخوانی دارد که خودآگاهی را به عنوان یک متغیر میانجی موثر در مدیریت هیجانات رقابتی معرفی می کنند.از منظر کاربردی، نتایج این تحقیق می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی و کارگاه های خودآگاهی محور در آکادمی های والیبال دختران نوجوان باشد. مربیان و روان شناسان ورزشی می توانند با تقویت خودآگاهی، به افزایش اعتمادبه نفس و کاهش فشارهای روانی ناشی از رقابت کمک کنند که این امر نهایتا به بهبود عملکرد ورزشی و حفظ سلامت روانی این گروه سنی حساس منجر خواهد شد. پژوهش حاضر با تمرکز بر جامعه دختران نوجوان در یک استان خاص، زمینه ای مناسب برای تحقیقات مقایسه ای و مداخله ای آتی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

خودآگاهی ، اعتمادبه نفس ، استرس رقابتی ، والیبالیست های دختر نوجوان