روبات های احساسی در مدیریت تنش و اضطراب دانش آموزان

اضطراب و تنش روانی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده سلامت روان دانش آموزان در دوره های مختلف تحصیلی محسوب می شود. فشارهای آموزشی، رقابت های تحصیلی، نگرانی از امتحانات، تعاملات اجتماعی دشوار و تغییرات رشدی دوران کودکی و نوجوانی، می تواند منجر به افزایش اضطراب، کاهش تمرکز، افت عملکرد تحصیلی و کاهش مشارکت فعال دانش آموزان در محیط مدرسه شود. در سال های اخیر، پیشرفت فناوری های هوشمند و توسعه هوش مصنوعی موجب ظهور ابزارهای نوین حمایتی در حوزه آموزش و سلامت روان شده است. یکی از این ابزارها، روبات های احساسی یا روبات های اجتماعی-عاطفی هستند که با قابلیت تشخیص حالات هیجانی، واکنش عاطفی، گفت وگوی تعاملی و شبیه سازی رفتارهای انسانی، می توانند به عنوان یک عامل پشتیبان در کاهش اضطراب و مدیریت تنش در دانش آموزان ایفای نقش کنند. روبات های احساسی با بهره گیری از فناوری هایی نظیر پردازش زبان طبیعی، تحلیل چهره، تشخیص صدا و الگوریتم های یادگیری ماشین، قادرند هیجانات دانش آموز را شناسایی کرده و متناسب با وضعیت روانی او واکنش نشان دهند. این ویژگی ها می تواند موجب ایجاد حس همدلی، امنیت روانی و کاهش احساس تنهایی در دانش آموز شود. در بسیاری از پژوهش ها، روبات های اجتماعی در قالب مربی آرام سازی، همراه آموزشی، مشاور عاطفی و هم بازی هوشمند به کار گرفته شده اند و نتایج نشان داده است که تعامل با این روبات ها می تواند منجر به بهبود خلق، افزایش انگیزش، کاهش اضطراب امتحان و بهبود مهارت های مقابله ای گردد.این مقاله مروری با هدف بررسی نقش روبات های احساسی در مدیریت اضطراب و تنش دانش آموزان تدوین شده و تلاش می کند با تحلیل پژوهش های داخلی و خارجی، ابعاد مختلف کارکرد روبات های احساسی در محیط های آموزشی را تبیین نماید. یافته های مرور نشان می دهد که استفاده از روبات های احساسی، در صورت طراحی مناسب و رعایت اصول تربیتی و اخلاقی، می تواند به عنوان مکمل برنامه های مشاوره ای مدارس و حمایت روانی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، چالش هایی همچون هزینه بالا، محدودیت های فرهنگی، نگرانی های اخلاقی، حفظ حریم خصوصی و نیاز به آموزش معلمان و مشاوران مدرسه از جمله موانع جدی در مسیر استفاده گسترده از این فناوری است. در پایان، مقاله ضمن جمع بندی نتایج، پیشنهادهایی برای توسعه پژوهش ها و کاربردهای عملی روبات های احساسی در مدارس ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

روبات احساسی ، روبات اجتماعی ، اضطراب دانش آموزان ، تنش روانی ، سلامت روان مدرسه