نقش معاون آموزشی به عنوان رهبران آموزشی در استقرار مدرسه تراز بر اساس سند تحول بنیادین آموزش وپرورش

نظام آموزش ابتدایی به عنوان بنیان اصلی نظام آموزشی هر کشور، همواره در معرض تحولات ساختاری، اجتماعی و فناورانه قرار دارد. مدیران مدارس ابتدایی، در خط مقدم این تحولات، با چالش های چندوجهی نظیر مدیریت منابع محدود، تعارضات بین ذی نفعان، الزامات قانونی متغیر و نیاز به انطباق سریع با نیازهای نوظهور دانش آموزان مواجه هستند. در این بستر، تاب آوری به عنوان ظرفیت حیاتی برای حفظ عملکرد موثر تحت فشار و بازیابی سریع پس از شکست ها، از اهمیت محوری برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تبیین و مدل سازی ابعاد ساختاری تاب آوری مدیران مدارس ابتدایی انجام شده است. این مطالعه با رویکردی کیفی تحلیلی و با تکیه بر تحلیل مفهومی و تلفیق یافته های پژوهش های پیشین در حوزه های روان شناسی سازمانی، مدیریت آموزشی و مطالعات تاب آوری صورت پذیرفته است. روش شناسی پژوهش مبتنی بر بررسی عمیق ادبیات نظری و تجربی بوده و داده ها از طریق استنتاج مفهومی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج اصلی پژوهش نشان داد که تاب آوری مدیران مدارس ابتدایی یک سازه تک بعدی نیست، بلکه ترکیبی پیچیده از شش بعد اصلی است: ۱) بعد فردی روان شناختی، ۲) بعد شناختی تصمیم گیری، ۳) بعد حرفه ای مدیریتی، ۴) بعد اجتماعی ارتباطی، ۵) بعد سازمانی ساختاری، و ۶) بعد اخلاقی ارزشی. هر یک از این ابعاد شامل مجموعه ای از مولفه ها و شاخص های رفتاری و نگرشی هستند که در مجموع، الگوی جامع تاب آوری را شکل می دهند. نوآوری این پژوهش در ارائه یک چارچوب تحلیلی منسجم و بومی سازی شده برای سنجش و ارتقاء تاب آوری در بستر خاص مدارس ابتدایی است که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. یافته ها کاربردهای نظری مهمی در غنی سازی ادبیات مدیریت آموزشی در زمینه رهبری مقاوم و همچنین کاربردهای عملی قابل توجهی برای تدوین برنامه های توسعه حرفه ای مدیران و سیاست گذاری های حمایتی در سطوح آموزش و پرورش خواهند داشت.

کلیدواژه ها:

تاب آوری مدیریتی ، مدیریت آموزشی ، مدارس ابتدایی ، سلامت سازمانی ، رهبری آموزشی